ნატო-ს ურთიერთობები საქართველოსთან

  • Last updated 09-Dec-2008 15:29

2008 წლის აპრილში ბუქარესტის სამიტზე ალიანსის სახელმწიფოებისა და მთავრობების მეთაურები შეთანხმდნენ, რომ საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი. ეს გადაწყვეტილება შემდგომში დადასტურდა 2009, 2010 და 2012 წლების სამიტებზე. შესაბამისად გრძელდება საქართველოსთან აქტიური პოლიტიკური დიალოგი და პრაქტიკული თანამშრომლობა, მათ შორის ნატო-საქართველოს კომისიის მიერ მიღებული უნიკალური ჩარჩო დოკუმენტის ფარგლებში, რაც ხელს უწყობს საქართველოს მისი ევრო-ატლანტიკური მისწრაფებების განხორციელებაში.

2008 წლის სექტემბერში ნატოსა და საქართველოს ინიციატივით დაარსდა ნატო-საქართველოს კომისია (NGC), რომელიც კოორდინაციას უწევს რუსეთთან კონფლიქტის შემდგომ ნატოს მიერ საქართველოსათვის გაწეულ დახმარებას და ამასთანავე ზედამხედველობს ბუქარესტის სამიტზე დაწყებულ პროცესს. 2008 წლის დეკემბერში ალიანსის საგარეო საქმეთა მინისტრები შეთანხმდნენ, რომ ნატო-საქართველოს კომისიის ეგიდით საქართველო შეიმუშავებს წლიურ ეროვნულ პროგრამას, რომლის ფარგლებშიც ალიანსი მაქსიმალურად გაზრდის კონსულტაციებს, დახმარებასა და მხარდაჭერას საქართველოში მიმდინარე რეფორმებისადმი, განსაკუთრებით კი დემოკრატიულ, ინსტიტუციონალურ და თავდაცვის სფეროებში.

ჩიკაგოში გამართულ სამიტზე ალიანსის ლიდერებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს ლისაბონის სამიტზე საქართველოსადმი გამოთქმული აქტიური მხარდაჭერა და თანადგომა გამოხატეს ქვეყანაში მიდმინარე რეფორმების მიმართ, რაც ნათლად ჩანს საქართველოს ევრო-ატლანტიკური სტრუქტურებისადმი მისწრაფებაში, ეროვნული წლიური პროგრამის ამოცანების განხორციელებასა და ნატო-საქართველოს კომისიის ფორმატით ალიანსთან აქტიურ პოლიტიკურ თანამშრომლობაში.

თანამშრომლობის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სფეროა საქართველოს მონაწილეობა ნატო-ს სამხედრო ოპერაციებში. საქართველოს მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ავღანეთში, უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საერთაშორისო ძალებში (ISAF), როგორც სამხედრო კონტინგენტის მიხედვით რიგით მეორე ნატო-ს არაწევრ ქვეყანას იგი ასევე ჩართულია ხმელთაშუა ზღვაზე ნატო-ს ანტიტერორისტულ საზღვაო სადამკვირვებლო ოპერაციაში “აქტიური ძალისხმევა”.

  • თანამშრომლობის ჩარჩოები

    ნატო-საქართველოს კომისია (NGC) განსაზღვრავს ნატო-სა და საქართველოს შორის თანამშრომლობის ჩარჩოებს. იგი დაარსდა 2008 წლის სექტემბერში და წარმოადგენს პოლიტიკური კონსულტაციებისა და პრაქტიკული თანამშრომლობის ფორუმს, რომელიც ეხმარება საქართველოს ევრო-ატლანტიკური მისწრაფებების მიღწევაში. თანამშრომლობის ადრე არსებული პროგრამები, როგორიცაა მაგალითად დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესი (PARP), კვლავ განაგრძობს ფუნქციონირებას ნატო-საქართველოს კომისიის ფარგლებში. 2010 წელს საქართველოში შეიქმნა ნატო-ს სამეკავშირეო ოფისი, რომელიც ქვეყანაში მიმდინარე რეფორმების ხელშეწყობასა და მხარდაჭერას ისახავს მიზნად.

    2008 წლის დეკემბერში ნატო-ს წევრი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრები შეთანხმდნენ, რომ ნატო-საქართველოს კომისიის შემდგომი მუშაობა წლიური ეროვნული პროგრამის (ANP) შემუშავების გზით გაეფართოვებინათ. წლიურმა ეროვნულმა პროგრამამ, რომელიც საბოლოო სახით პირველად 2009 წლის გაზაფხულზე ჩამოყალიბდა, ჩაანაცვლა ინდივიდუალური პარტნიორობის სამოქმედო გეგმა (IPAP), რომლის ფარგლებშიც ნატო-საქართველოს თანამშრომლობა 2004 წლიდან მიმდინარეობდა.

    ევრო-ატლანტიკურ სივრცეში მშვიდობასა და სტაბილურობაში საქართველოს მიერ წვლილის შეტანასთან ერთად, წლიური ეროვნული პროგრამის საკვანძო სფეროები მოიცავს პოლიტიკური, სამხედრო და უსაფრთხოების სექტორების რეფორმებს. ნატო თავის მხრივ გამოხატავს მზადყოფნას, მხარი დაუჭიროს საქართველოს ამ რეფორმების გატარებაში და ამ მიზნით მრავალმხრივი კონსულტაციები გაუწიოს სხვადასხვა მიმართულებით (როგორც სამოქალაქო ასევე სამხედრო საკითხებში). საქართველოს არსებული პრიორიტეტებია დემოკრატიის, ეფექტური მმართველობის, კანონის უზენაესობისა და მდგრადი სოციალური და ეკონომიკური განვითარების მიზნით, მისი საჯარო და კერძო სექტორის გარდაქმნა, ასევე თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის რეფორმირება, კერძოდ კი ეროვნული უსაფრთხოების პროგრამების გადახედვა.

    საქართველო ნატო-სთან და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან ასევე თანამშრომლობს მთელ რიგ სფეროებში პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამისა (PfP) და ევრო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭოს (EAPC) ფარგლებში.

    ნატო-საქართველოს კომისიის პარალელურად, ასევე შეიქმნა სამხედრო კომიტეტი, რომელიც წარმოადგენს საქართველოსთან სამხედრო თანამშრომლობაზე ორიენტირებული შეხვედრების ფორმატს. ნატო-საქართველოს სამხედრო თანამშრომლობა მიზნად ისახავს დაეხმაროს საქართველოს წლიური ეროვნული პროგრამით გათვალსწინებული სამხედრო და თავდაცვითი ამოცანების განხორციელებაში, სტრატეგიული დაგეგმვის საკითხებში, თავდაცვის რეფორმებსა და ნატო-ს ოპერაციებში საქართველოს მონაწილეობის მხარდასაჭერად თავსებადობის ამაღლებაში. სამხედრო კომიტეტის საქართველოსთან მუშაობის გეგმა განსაზღვრავს ნატო-სა და საქართველოს შეიარაღებულ ძალებს შორის სამხედრო თანამშრომლობის ძირითად სფეროებსა და ამოცანებს. სამუშაო გეგმა მოიცავს სხვადასხვა ღონისძიებებს, რომლებიც ხელს უწყობს წლიური ეროვნული პროგრამისა (ANP) და დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესის (PARP) მიზნების მიღწევას.

  • თანამშრომლობის ძირითადი სფეროები

    თანამშრომლობა უსაფრთხოების სფეროში.

    “პარტნიორობა მშვიდობისათვის” პროგრამის წვრთნებსა და სწავლებებში რეგულარული მონაწილეობით, საქართველოს გაუჩნდა შესაძლებლობა, ნატო-ს მიერ წარმოებული ოპერაციების მხარდაჭერის გზით აქტიური წვლილი შეიტანოს ევრო-ატლანტიკური სივრცის უსაფრთხოებაში. 1999-2008 წლებში საქართველოს შეიარაღებული ძალები ნატო-ს ჯარების გვერდით მოქმედებდნენ კოსოვოს სამშვიდობო ოპერაციაში. ისინი ასეულის სახით იყვნენ წარმოადგენილნი გერმანული ბრიგადის შემადგენლობაში, ხოლო ქვეითების ოცეულით თურქული ბატალიონის ოპერატიულ-ტაქტიკურ ჯგუფში.

    დღეისათვის საქართველო ISAF-ში წარმოდგენილია სრულფასოვანი ქვეითი ბატალიონით ამერიკის შეერთებული შტატების შეიარაღებულ ძალებში, ქვეითი ოცეულით ფრანგულ კონტინგენტში ქაბულში, ინსტრუქტორების სახით ავღანეთის ეროვნული არმიის მომზდებისათვის, სამედიცინო პერსონალის სახით პროვინციული რეკონსტრუქციის ლიტვურ ჯგუფში და რამდენიმე ინდივიდუალური შტაბის ოფიცრით. მთლიანობაში დაახლოებით 800 სამხედრო მოსამსახურით საქართველო ISAF-ის მეორე უდიდესი კონტრიბუტორია ნატო-ს პარტნიორ ქვეყნებს შორის. ბოლო პერიოდში საქართველოს პარლამენტმა მხარი დაუჭირა ISAF-ში 2012 წელს სამხედრო კონტინგენტის გაზრდის გეგმას, რაც საქართველოს ნატო-ს არაწევრ ქვეყნებს შორის რიგით პირველ კონტრიბუტორად აქცევს.

    საქართველო ასევე მონაწილეობს ხმელთაშუაზღვისპირეთში მიმდინარე ნატო-ს ანტიტერორისტული სამეთვალყურეო საზღვაო ოპერაციაში “აქტიური ძალისხმევა”, ძირითადად სადაზვერვო მონაცემების გაცვლის გზით.

    საქართველოში მოქმედებს სამთო მომზადების სკოლა, რომელიც აკრედიტებულია, როგორც პარტნიორობის სასწავლო და საგანმანათლებლო ცენტრი და ხელმისაწვდომია მოკავშირეებისა და სხვა პარტნიორი ქვეყნებისათვის.

    თავდაცვისა და უსაფრთხობის სფეროს რეფორმები

    ნატო განაგრძობს წლიური ეროვნული პროგრამით (ANP) გათვალისწინებული ფართომასშტაბიანი დემოკრატიული და ინსტიტუციონალური რეფორმების პროცესის მხარდაჭერას საქართველოში. განსაკუთრებული ყურადღებაEეთმობა თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროებს, სადაც ნატო-სა და ცალკეულ მოკავშირეებს შეუძლიათ საქართველოს თავიანთი ცოდნა და გამოცდილება გაუზიარონ.

    1999 წლიდან საქართველოს მონაწილეობა დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესში (PARP) ხელს უწყობს მისი შეირაღებული ძალების ნატო-სთან თანამშრომლობის შესაძლებლობების განვითარებას. აღნიშნული პროცესი ასევე უზრუნველყოფს სხვადასხვა სფეროებში უსაფრთხოების რეფორმის განხორციელებისათვის აუცილებელი მიზნების დაგეგმვას. მაგალითად, ნატო-ს მხარდაჭერით საქართველოში ჩამოყალიბდა ნატო-ს სტანდარტების შესაბამისი და მეკავშირეთა შეიარაღებულ ძალებთან თავსებადი გადასროლის უნარის მქონე ქვედანაყოფები. დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესის ფარგლებში საქართველოს სამხედრო რეფორმით დასახულმა ამოცანებმა ხელი შეუწყო თავდაცვის სამინიტროში ფინანსური მენეჯმენტის გაძლიერებას, შეიარაღებული ძალების დაზვერვის სტრუქტურის რეფორმირებას და უზრუნველყო თავდაცვის სტრატეგიული მიმოხილვის განხორციელება.

    საქართველოსათვის ერთ-ერთი მნიშნვნელოვანი პრიორიტეტია შეიარაღებულ ძალებზე დემოკრატიული კონტროლის უზრუნველყოფა. “თავდაცვითი ინსტიტუტების განვითარების შესახებ პარტნიორობის სამოქმედო გეგმაში” საქართველოს მონაწილეობამ და წლიური ეროვნული პროგრამით განსაზღვრული ამოცანების განხორციელებამ განაპირობა ქვეყანაში ეფექტური სასამართლო ზედამხედველობის გაძლიერება, ასევე თავდაცვის ეფექტური მართვისა და კონტროლისთვის შესაბამისი მექანიზმების ხელშეწყობა.

    წლიური ეროვნული პროგრამის საკვანძო ამოცანებია ასევე განათლება და წვრთნა. Aამ მიმართულებით ნატო-მ საქართველოსათვის შეიმუშავა სპეციალური “თავდაცვის განათლების განვითარების პროგრამა” (DEEP). იგი ხორციელდება “პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამაში” ჩართული თავდაცვის აკადემიებისა და უსაფრთხოების კვლევების ინსტიტუტების კონსორციუმის მხარდაჭერით, ასევე პარტნიორობის ტრეინინგებისა და სასწავლო ცენტრების და მოკავშირეთა თავდაცვითი ინსიტუტების აქტიური მონაწილეობით.

    საქართველოს 2008 წლის მოთხოვნის საფუძველზე, ნატო-საქართველოს ძალისხმევით 2009 წელს ამოქმედდა პროფესიული განვითარების პროგრამა თავდაცვის სამინისტროსა და უსაფრთხოების სხვა სტრუქტურების სამოქალაქო პერსონალისათვის. პროგრამა ითვალისწინებს, დემოკრატიული მართვისა და კონტროლის შესაძლებლობების გაძლიერების მიზნით, თავდაცვის სამინისტროსა და უსაფრთხოების სექტორის სხვა ინსტიტუტებში პროფესიული განვითარების ხელშეწყობას. ამ პროგრამით გათვალისწინებული სწავლება და მომზადება უშუალოდ უკავშირდება საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის რეფორმების იმ ამოცანებს, რომლებიც განსაზღვრულია როგორც წლიურ ეროვნულ პროგრამაში, ასევე დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესში (PARP).

    თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის რეფორმის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია საქართველოში დემილიტარიზაციის პროექტების მხარდაჭერა, რაც ნატო/პარტნიორობა მშვიდობისათვის სატრასტო ფონდის მექანიზმის გამოყენებით ხორციელდება. იგი საშუალებას აძლევს მოკავშირე და პარტნიორ ქვეყნებს ნებაყოფლობით საფუძველზე ფინანსური მხარდაჭერა გაუწიონ სხვადასხვა მნიშვნელოვან პროექტებს. სატრასტო ფონდის ფარგლებში განხორციელებული ორი პროექტის საშუალებით გადაიჭრა მოძველებული და ვადაგასული იარაღისა და საბრძოლო მასალების განადგურების პრობლემა. ამას შედეგად მოჰყვა 2006 წელს 530 ერთეული რაკეტის, ხოლო 2009 წელს 1080 ერთეული S-8, 5724 ერთეული “ალაზანის” და 1976 ერთეული “კრისტალის” ტიპის რაკეტების უსაფრთხო განადგურება. სატრასტო ფონდის მესამე პროექტი 2010 წლის ოქტომბერში დაიწყო. მისი მიზანია დახმარება გაუწიოს საქართველოს მხარეს, რათა ამ უკანასკნელმა შექმნას შესაბამისი პოტენციალი ნაღმებისა და აუფეთქებელი ჭურვების უსაფრთხო გაუვნებელყოფის და აფეთქებების შედეგად დაზარალებულთა რეაბილიტაციისათვის.

    სამოქალაქო თავდაცვის დაგეგმვა

    კატასტროფებზე რეაგირების ევროატლანტიკური საკოორდინაციო ცენტრის (EADRCC) ღონისძიებებში მონაწილეობით და ნატო-სთან აქტიური თანამშრომლობით საქართველო აძლიერებს ეროვნული საგანგებო სიტუაციებისა და კატასტროფების მართვის შესაძლებლობებს.

    აღნიშნულმა ცენტრმა (EADRCC) 2008 წლის აგვისტოს კონფლიქტის შემდეგ კოორდინაცია გაუწია საქართველოსათვის ასობით ტონა პირველადი დახმარების ნივთების მიწოდებას. ცენტრი ასევე კოორდინაციას უწევდა სხვადასხვა სახის დახმარებებს, რომელიც საქართველომ მიიღო 2005 წელს, ერთ-ერთი ყველაზე დიდი წყალდიდობის დროს, ასევე 2006 წელს სამხრეთ საქართველოს ტყეებში გაჩენილი ხანძრების დროს და 2009 წელს ძლიერი მიწისძვრის დროს.

    2012 წლის 22-28 სექტემბერს საქართველოში კატასტროფებზე რეაგირების ევროატლანტიკური საკოორდინაციო ცენტრის მიერ ჩატარდა წვრთნები კრიზისების შედეგების მართვაზე, რომელშიც ალიანსისა და პარტნიორი ქვეყნების ექსპერტთა ჯგუფებმა, ასევე სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებმა მიიღეს მონაწილეობა.

    მეცნიერება და გარემოს დაცვა

    საქართველოს მეცნიერებსა და მკვლევარებს აქვთ შესაძლებლობა, ისარგებლონ ნატო-ს “მეცნიერება მშვიდობისა და უსაფრთხოებისათვის” (SPS) პროგრამის ფარგლებში არსებული სხვადასხვა შესაძლებლობებით. აღნიშნული პროგრამა ხელს უწყობს მხარეებს შორის თანამშრომლობის გაზრდას, კავშირების გაძლიერებას და ნატო-სა და პარტნიორი ქვეყნების მეცნიერებს შორის ნდობის გაღრმავებას. ამ პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებები მიზნად ისახავს კვლევების, სემინარებისა და სამუშაო შეხვედრების ჩატარებას, ასევე უსაფრთხოების სფეროსთან დაკავშირებული სამეცნიერო საკითხებისა და გარემოსდაცვითი პრობლემების ერთობლივ შესწავლას. სამეცნიერო თანამშრომლობის სფეროში ნატო-ს ორი ძირითადი პრიორიტეტი გააჩნია: ტერორიზმისაგან თავდაცვა და უსაფრთხოების სხვადასხვა გამოწვევების დაძლევა.

    ნატო-ს სამეცნიერო ღონისძიებებში საქართველო 1994 წლიდან მონაწილეობს. ქართველ მეცნიერებსა და ექსპერტებს წამყვანი როლი აქვთ 132 სამეცნიერო ღონისძიებაში, აქედან მრავალი მათგანი ჩართულია თანამშრომლობის სხვადასხვა აქტივობაში, ძირითადად როგორც მთავარი მომხსენებელი და მონაწილე. ამგვარი ღონისძიებები მიზნად ისახავს დაეხმაროს ქვეყანას რეფორმების გატარებასა და ნატო-სთან თავსებადობის მიღწევაში, კერძოდ ისეთ საკითხებში, როგორიცაა საჰაერო თავდაცვის სისტემების და მონაცემთა ბაზების სტანდარტიზაციის კვლევები და ტექნოლოგიები, ასევე სამხედრო მოქმდებებისა და საბრძოლო მასალების ზეგავლენის შემცირება გარემოზე. სხვა პროექტები შეეხება სამხრეთ კავკასიაში ტრანსსასაზღვრო წყლების ხარისხის გაუმჯობესებისა და მიწისძვრასთან დაკავშირებული რისკების შემცირების საკითხებზე თანამშრომლობას.

    საჯარო ინფორმაცია

    ნატო-სა და მისი საქართველოსთან ურთიერთობების შესახებ სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლება ასევე წარმოადგენს თანამშრომლობის საკვანძო სფეროს. 2002 წლიდან ადგილობრივ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და სახელმწიფო უწყებებთან თანამშრომლობით ნატო-მ მრავალი ღონიძიება მოაწყო ამ მიმართულებით, მათ შორის სემინარები, კონფერენციები და სამუშაო შეხვედრები. ყოველწლიურად იმართება “ნატო-ს კვირეული” და საზაფხულო სკოლები ახალგაზრდებისათვის. მიმდინარე წლის ივნისში ქვეყნის მასშტაბით სხვადასხვა რეგიონებში ჩატარებულ “ნატო-ს კვირეულზე” წარმატებით აღინიშნა ნატო-საქართველოს ურთიერთობებში ჩიკაგოს სამიტზე მიღწეული პროგრესი.

    ნატოსა და ევროპაში ნატო-ს გაერთიანებული შეიარაღებული ძალების მთავარ შტაბ-ბინებში (SHAPE) გამართულ ბრიფინგებზე რეგულარულად იწვევენ ავტორიტეტულ ფიგურებს საქართველოდან. ნატო-ს ოფიციალური პირებიც ასევე რეგულარულად იღებენ მონაწილეობას საქართველოში გამართულ საჯარო ღონისძიებებში.

    ყველა პარტნიორ ქვეყნაში ნატო-ს ერთ-ერთი წევრი ქვეყანა ასრულებს საკონტაქტო საელჩოს ფუნქციას და მოქმედებს როგორც ალიანსის როლისა და პოლიტიკის შესახებ ინფორმაციის გავრცელების წყარო. დღეისათვის საქართველოში ნატოს საკონტაქტო საელჩოს წარმოადგენს ლიტვის საელჩო.

    ევროპულ და ევრო-ატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მიერ შექმნილია ნატო-ს საინფორმაციო ცენტრი, რომლის მთავარი ოფისი მდებარეობს თბილისში, ხოლო წარმომადგენლობები - ქუთაისსა და ზუგდიდში. ნატო-ს საზოგადოებრივი დიპლომატიის განყოფილებასა და საქართველოში ნატო-ს სამეკავშირეო ოფისთან მჭიდრო თანამშრომლობით საინფორმაციო ცენტრი ქვეყანაში ალიანსის შესახებ ცნობიერების ამაღლების მნიშვნელოვან ფუნქციას ასრულებს.

  • კრიზისებზე რეაგირება

    2008 წლის 19 აგვისტოს ჩრდილო-ატლანტიკური საბჭოს საგანგებო შეხვედრაზე მოკავშირეთა საგარეო საქმეთა მინისტრებმა, საქართველოს დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტის და ტერიტორიული მთლიანობის გათვალისწინებით, გააკეთეს მოწოდება კონფლიქტის მშვიდობიანი და გრძელვადიანი გადაწყვეტისაკენ.

    ალიანსის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა უკმაყოფილება გამოთქვეს კონფლიქტის დროს იარაღის გამოყენების გამო, რომელიც არ შეესაბამებოდა კონფლიქტის მშვიდობიანად გადაწყვეტის ვალდებულებას, რომელიც აკისრია როგორც საქართველოს, ასევე რუსეთს პარტნიორობა მშვიდობისათვის და ასევე სხვა საერთაშორისო ხელშეკრულებების ფარგლებში. მათ განსაკუთრებული შეშფოთება გამოხატეს რუსეთის მხრიდან არაპროპორციული სამხედრო ქმედებების მიმართ, რომელიც ასევე შეუსაბამო იყო სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის სეპარატისტულ რეგიონებში რუსეთის სამშვიდობო როლთან. ევროკავშირის შუამავლობით მიღებული ექვსპუნქტიანი შეთანხმების შესაბამისად, ალიანსმა რუსეთს აღნიშნული რეგიონებიდან ჯარების დაუყოვნებლივ გამოყვანისკენ მოუწოდა.

    საქართველოს თხოვნის შესაბამისად, მოკავშირეები შეთანხმდნენ მხარი დაუჭირონ ქვეყანას მთელ რიგ სფეროებში. ამგვარი დახმარება ითვალისწინებდა სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის, თავდაცვის სამინისტროსა და შეიარაღებული ძალებისათვის მიყენებული ზიანის შეფასებას; ასევე დახმარებას საჰაერო მიმოსვლის სისტემის განახლებასა და კონსულტაციებს კიბერუსაფრთხოების საკითხებში.

    2008 წლის 27 აგვისტოს ჩრდილო ატლანტიკურმა საბჭომ დაგმო რუსეთის ფედერაციის გადაწყვეტილება სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის რეგიონების დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად აღიარების შესახებ და რუსეთს გადაწყვეტილების შეცვლისკენ მოუწოდა.

    ნატო განაგრძობს საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის მხარდაჭერას საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში, რაც მრავალჯერ დადასტურდა მოკავშირე ქვეყნებისა და მთავრობის ხელმძღვანელების, ასევე ნატო-ს გენერალური მდივნის განცხადებებში.

  • ნატო-საქართველოს ურთიერთობების განვითარება

    ნატო-საქართველოს ურთიერთობას საფუძველი ჩაეყარა 1992 წელს, როდესაც საქართველო, საბჭოთა კავშირის დაშლის შედეგად მოპოვებული დამოუკიდებლობის შემდეგ, შეუერთდა ჩრდილო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭოს (1997 წლიდან ევრო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭო). თანამშრომლობა გაფართოვდა და გაღრმავდა 1994 წელს საქართველოს პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამასა (PfP) და 1999 წელს დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესში (PARP) ჩართვის შემდგომ.

    2003 წლის "ვარდების რევოლუციის" შემდეგ ძირითადი აქცენტი გადატანილი იქნა საქართველოში შიდა რეფორმების მხარდაჭერაზე, კერძოდ 2004 წლიდან დაიწყო ნატო-სთან ინდივიდუალური პარტნიორობის გეგმის (IPAP) შემუშავება. 2006 წლიდან მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ნატო-ში გაწევრიანების საკითხებზე საქართველოსთან ინტენსიური დიალოგის (ID) დაწყების შესახებ. ხოლო 2008 წელს, ბუქარესტის სამიტზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომ საქართველო აუცილებლად გახდება ნატო-ს წევრი ქვეყანა.

    2008 წლის სექტემბერში ორივე მხარის ინიციატივით ჩამოყალიბდა ნატო-საქართველოს კომისია, რომელიც ზედამხედველობს ბუქარესტში დაწყებული პროცესის განხორციელებას. 2008 წლის დეკემბერში ალიანსის საგარეო საქმეთა მინისტრები შეთანხმდნენ ნატო-საქართველოს კომისიის ფარგლებში წლიური ეროვნული პროგრამის (ANP) შემუშავების თაობაზე.

    ძირითადი ეტაპები

    1992 საქართველო შეუერთდა ახლადშექმნილ ჩრდილო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭოს (NACC), რომელსაც 1997 წლიდან ეწოდა ევრო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭო (EAPC);

    1994

    საქართველო შეუერთდა ნატო-ს "პარტნიორობა მშვიდობისათვის" პროგრამას (PfP), რომლის მიზანია ნატო-სა და ინდივიდუალურ პარტნიორ ქვეყანას შორის თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავება;

    1995

    საქართველომ ხელი მოაწერა შეთანხმებას "ჩრდილო-ატლანტიკური ხელშეკრულების" წევრ ქვეყნებსა და "პარტნიორობა მშვიდობისათვის" პროგრამაში მონაწილე ქვეყნებს შორის მათი "შეიარაღებული ძალების სტატუსის შესახებ"- (SOFA);

    1997

    საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებული იქნა შეთანხმება "ჩრდილო-ატლანტიკური ხელშეკრულების" წევრ ქვეყნებსა და "პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამაში" მონაწილე ქვეყნებს შორის მათი "შეიარაღებული ძალების სტატუსის შესახებ"(SOFA);

    1999

    საქართველო შეუერთდა "პარტნიორობა მშვიდობისათვის" პროგრამის დაგეგმვისა და ანალიზის პროცესს (PARP);
    საქართველომ დაიწყო წვლილის შეტანა კოსოვოში ნატო-ს სამშვიდობო ოპერაციაში (KFOR);

    2001

    საქართველომ უმასპინძლა პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამის მრავალეროვნულ სამხედრო სასწავლო წვრთნებს "Cooperative Partner 2001";

    2002

    საქართველო შეუერთდა ვირტუალურ აბრეშuმის გზას. საქართველომ უმასპინძლა პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამის მრავალეროვნულ სამხედრო სასწავლო წვრთნებს "Cooperative Best Effort -2002";

    საქართველომ განაცხადა ნატო-ში გაწევრიანებისკენ სწრაფვის შესახებ და გამოთქვა ნატო-სთან "ინდივიდუვალური პარტნიორობის სამოქმედო გეგმაში" მონაწილეობის სურვილი;

    2003

    დაიწყო ნატო/პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამის სატრასტო ფონდის (NAMSA) პროექტი საქართველოში ჰაერსაწინააღმდეგო რაკეტების დემილიტარიზაციიის ხელშეწყობის მიზნით;

    საქართველო მონაწილეობას იღებს ავღანეთში ნატო-ს სამშვიდობო ოპერაციაში (ISAF);

    სტამბულის სამიტზე მოკავშირეთა ლიდერების მხრიდან განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო კავკასიას - რეგიონში დაინიშნა ნატო-ს სპეციალური წარმომადგენელი და მეკავშირე ოფიცერი;

    2004 საქართველო გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც შეიმუშავა ნატო-სთან ინდივიდუალური პარტნიორობის სამოქმედო გეგმა (IPAP).

    2005

    ნატო-მ და საქართველომ ხელი მოaწერეს სატრანზიტო შეთანხმებას, რაც საშუალებას აძლევს ალიანსსა და ISAF-ში მონაწილე სხვა ქვეყნებს თავისი შეარაღებული ძალები საქართველოს ტერიტორიის გავლით მოამარაგოს;

    ნატო-ს საზოგადოებრივი დიპლომატიის განყოფილების მხარდაჭერით საქართველომ გახსნა საინფორმაციო ცენტრი ნატო-ს შესახებ;

    2006

    ნატო-მ საქართველოს ინტენსიური დიალოგის (ID) დაწყება შესთავაზა;

    2007

    საქართველომ უმასპინძლა ნატო/პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამის საჰაერო წვრთნებს "Cooperative Archer 2007".

    2008

    ბუქარესტის სამიტზე ნატო-ს ლიდერები შეთნხმდნენ, რომ საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი;

    აგვისტოში მოკავშირეებმა გამოხატეს ღრმა შეშფოთება საქართველოსა და რუსეთს შორის შეარაღებული კონფლიქტის გამო და მოუწოდეს კონფლიქტის მშვიდობიანი და გრძელვადიანი გადაწყვეტისაკენ საქართველოს დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის გათვალისწინებით. მათ ასევე გამოთქვეს მზადყოფნა დაეხმარონ საქართველოს მთელი რიგი სფეროების რეაბილიტაციაში და გამოვიდნენ წინადადებით ნატო-საქართველოს კომისიის შექმნის შესახებ. აღნიშნული კომისია წარმოადგენს ერთგვარ მექანიზმზს ბუქარესტის სამიტზე მიღებული გადაწყვეტილებების შესრულებისა და დახმარების განხორციელების პროცესის ზედამხედველობისათვის;
    სექტემბერში შედგა ჩრდილო-ატლანტიკური საბჭოს ორდღიანი ვიზიტი საქართველოში. თბილისში ხელი მოეწერა ნატო-საქართველოს კომისიის დამფუძნებელ ჩარჩო დოკუმენტს. დეკემბერში ნატო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრებმა მხარი დაუჭირეს წლიური ეროვნული პროგრამის შემუშავებას ნატო-საქართველოს კომისიის ფარგლებში;

    2009

    2009 წლის 4 თებერვალს ნატო-საქართვლოს კომისიის (NGC) პირველი შეხვედრისათვის ნატო-ს ეწვივნენ საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი, ვიცე პრემიერი და თავდაცვის მინისტრი;

    20 თებერვალს მოკავშირეებისა და საქართველოს თავდაცვის მინისტრებმა განიხილეს საქართველოში თავდაცვის სფეროში მიმდინარე რეფორმების პროგრესი და დასახული პრიორიტეტები;

    5 მარტს შედგა ნატო-საქართველოს კომისიის მეორე შეხვედრა საგარეო საქმეთა მინისტრების დონეზე, სადაც განიხილეს ერთობლივი ინტერესების ფაrგლებში მთელი რიგი საკითხები;

    2009 წლის მარტის შუა რიცხვებში, საქართველოს მოთხოვნის საფუძველზე, ქვეყანას ნატო-ს ეგიდით ეწვია ექსპერტთა ჯგუფი, რომელმაც შეაფასა სამხედრო სწავლებისა და წვრთნების არსებული სისტემა და შეიმუშავა რეფორმებისთვის საჭირო სამოქმედო გეგმა;

    2009 წლის მაისში ბრიუსელში, ნატო-ს შტაბ-ბინაში, ნატო-საქართველოს პროფესიული განვითარების პროგრამის სამეთვალყურეო საბჭოს ფარგლებში გაიმართა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და უსაფრთხოების სხვა სამსახურების სამოქალაქო პერსონალის პირველი შეხვედრა.

    საქართველოს სამხრეთ ოსეთის რეგიონში 31 მაისის არჩევნებთან დაკავშირებით ნატო-ს გენერალურმა მდივანმა გაავრცელა განცხადება, სადაც აღინიშნა, რომ ნატო არასოდეს აღიარებს ამ არჩევნებს და ამგვარი არჩევნების ჩატარება ხელს არ უწყობს საქართველოში არსებული მდგომარეობის მშვიდობიან და გრძელვადიან გადაწყვეტას;

    საქართველოს ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაციისა და რეფორმების მიმდინარეობის პროცესის განსახილველად 3 დეკემბერს შეიკრიბა ნატო-საქართველოს კომისია;

    2010

    12 მარტს ხელი მოეწერა სატრასტო ფონდის პროექტის დაწყების ძირითად ხელშეკრულებას, რომელიც დაეხმარება საქართველოს უსაფრთხოდ გააუვნებელყოს ომის შედეგად დატოვებული ფეთქებადსაშიში ნარჩენები;

    მარტში საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი ეწვია ნატო-ს შტაბბინას ბრიუსელში და შეხვდა ნატო-ს გენერალურ მდივანს ანდერს ფოგ რასმუსენს;

    აპრილში საქართველომ ნატო-სთან გააფორმა ხელშეკრულება ხმელთაშუაზღვისპირეთში ნატო-ს საზღვაო ანტიტერორისტულ ოპერაციაში "აქტიური ძალისხმევა" მონაწილეობის შესახებ;

    მაისში, თბილისში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უმასპინძლა სემინარს "ენერგეტიკული უსაფრთხოება და კრიტიკული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა";

    მაისში გაიმართა მოკავშირეებისა და საქართველოს თავდაცვის უწყებების ხელმძღვანელების შეხვედრა სამხედრო კომიტეტის ფორმატში. აღნიშნული შეხვედრა საქართველოს შეიარაღებული ძალების ტრანსფორმაციის პროცესის განხილვასა და ამ პროცესისთვის მხარდაჭერას ისახავდა მიზნად;

    აგვისტოში ჩრდილო-ატლანტიკურმა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, ეფექტური სამხედრო თანამშრომლობის გზით, ნატო-საქართველოს ურთიერთობების გაღრმავების შესახებ (შედეგად, 2011 წელს დაიწყო სამხედრო კომიტეტის საქართველოსთან პირველი სამოქმედო გეგმის შემუშავება და იმპლემენტაცია);

    ოქტომბერში ნატო-ს გენერალური მდივნის საქართველოში ვიზიტის დროს გაიხსნა ნატო-ს სამეკავშირეო ოფისი. ვიზიტის დროს გენერალური მდივანი შეხვდა საქართველოს პრეზიდენტს, პრემიერ მინისტრსა და მინისტრთა კაბინეტის სხვა წევრებს;

    ლისაბონის სამიტზე ალიანსის ლიდერებმა კიდევ ერთხელ განაცხადეს, რომ საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი ქვეყანა და დაადასტურეს 2008 წელს ბუქარესტის სამიტზე მიღებული გადაწყვეტილების ყველა პუნქტი. მათში დეკლარირებულია საქართველოსადმი აქტიური დახმარება, რათა ქვეყანამ შეძლოს ყველა საჭირო რეფორმის გაგრძელება. მათ კიდევ ერთხელ დააფიქსირეს საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერა საერთშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში;

    თებერვალში ნატო-საქართველოს სამხედრო თანამშრომლობის სტატუსისა და პერსპექტივების განსახილველად საქართველოში ვიზიტად იმყოფებოდა ნატო-ს საერთაშორისო სამხედრო შტაბის გენერალური დირექტორი;

    2011

    აპრილში ნატო-საქართველოს კომისიის საგარო საქმეთა მინისტრები შეიკრიბნენ ბერლინში და პირველად მიიღეს ერთობლივი განცხადება, რომლითაც დაადასტურეს ნატო-საქართველოს თანმშრომლობის ძირითადი პრინციპები;

    ნატო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრებმა მაღალი შეფასება მისცეს საქართველოს ევრო-ატლანტიკური უსაფრთხოების სფეროში გაღებული მნიშვნელოვანი წვილილისა და ქვეყანაში დემოკრატიის განვითარების პოზიტიური დინამიკისათვის;

    ივნისში საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე ეწვია ნატო-ს შტაბ-ბინას და ნატო-საქართველოს კომისიის შეხვედრაზე მოკავშირეებს მიაწოდა ინფორმაცია ქვეყანაში მიმდინარე ძირითადი დემოკრატიული რეფორმების შესახებ;

    მაისში საქართველოში შეიკრიბა სამხედრო კომიტეტი გენერალური შტაბების ხელმძღვანელების დონეზე, რათა განეხილა საქართველოს სამშვიდობო ოპერაციებში მონაწილეობა და თავდაცვის სტრატეგიული მიმოხილვის საფუძველზე შეეფასებინა ქვეყანაში თავდაცვის რეფორმების მიმდინარეობა;

    ივლისში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ნატო-ს "მეცნიერება მშვიდობისა და უსაფრთხოებისათვის პროგრამის" (SPS) მხარდაჭერით უმასპინძლა "უსაფრთხოების სფეროში ახალი გამოწვევების შესახებ კონფერენციას";

    აგვისტოში სამშვიდობო ოპერაციებში საქართველოს მიმდინარე და სამომავლო მონაწილეობის საკითხის განხილვის მიზნით საქართველოს ეწვია ევროპაში ნატო-ს გაერთიანებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი;

    26 აგვისტოს საქართველოში, აფხაზეთის რეგიონში, ეგრეთ წოდებულ საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით ნატო-ს გენერალურმა მდივანმა გაავრცელა განცხადება, სადაც აღნიშნა, რომ ნატო არ აღიარებს ამ არჩევნებს და ასეთი არჩევნების ჩატარება ხელს არ უწყობს საქართველოში არსებული მდგომარეობის მშვიდობიან და გძელვადიან გადაწყვეტას;

    ნოემბერში ჩრდილო-ატლანტიკური საბჭო ვიზიტით იმყოფებოდა თბილისსა და ბათუმში. გაიმართა შეხვედრები პრეზიდენტთან, პარლამენტის თავმჯდომარესთან, პრემიერ მინისტრთან, მაღალი რანგის ოფიციალურ პირებთან, ასევე სამოქალაქო საზოგადოების, მედიისა და ოპოზიციის წარმომადგენლებთან. ნატო-საქართველოს კომისია შეთანხმდა გააგრძელოს მუშაობა საქართველოს ნატო-სთან ურთიერთობების გაღრმავების კონრეტულ საკითხებზე;

    საქართველოს სამხრეთ ოსეთის რეგიონში 13 ნოემბერს ჩატარებულ არჩევნებთან დაკავშირებით ნატო-ს გენერალურმა მდივანმა გაავრცელა განცხადება, სადაც აღნიშნა, რომ ნატო არასოდეს აღიარებს ამ არჩევნებს და ასეთი არჩევნების ჩატარება ხელს არ უწყობს საქართველოში არსებული მდგომარეობის მშვიდობიან და გრძელვადიან გადაწყვეტას.

    2012

    საქართველოში ჩრდილო-ატლანტიკური საბჭოს ვიზიტის შედეგად, ნატო-საქართველოს კომისიამ კონკრეტული გეგმები დასახა საქართველოს ნატო-სთან დაახლოვების მიზნით, რაც ხელს შეუწყობს ქვეყანაში რეფორმების განხორციელებას, გაზრდის ნატო-სა და საქართველოს ერთობლივი მუშაობის მასშტაბებს და გააძლიერებს საქართველოს როგორც ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაციის გზაზე მდგარი ქვეყნის ინსტიტუციების შესაძლებლობებს;

    2012 წლის აპრილში პრეზიდენტი სააკაშვილი ვიზიტით იმყოფებოდა ნატო-ს შტაბ-ბინაში, სადაც შეხვდა ნატო-ს გენერალურ მდივანს და მონაწილეობა მიიღო ნატო-საქართველოს კომისიის ამბასადორიალში;

    მაისში საქართველოს მხარე შეუერთდა სამ მნიშვენლოვან შეხვედრას იმ პარტნიორების მონაწილეობით, რომლებიც ჩართული იქნებიან ჩიკაგოს სამიტზე. პრეზიდენტი სააკაშვილი შეხვდა იმ ქვეყნის პრეზიდენტებს, რომლებიც მხარდაჭერას უცხადებენ ნატო-ს სტაბილურობის მისიას ავღანეთში. იგი ასევე დაესწრო 28 მოკავშირე ქვეყნის შეხვედრას, რომელშიც ასევე მონაწილეობას იღებდნენ 13 ევროპული ქვეყნის, შუა აღმოსავლეთისა და აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის წარმომადგენლებიც, რომლებსაც ბოლო რამდენიმე წელია გამორჩეული წვლილი შეაქვთ ალიანსის გეგმებში. საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი, ბატონი გრიგოლ ვაშაძე დაესწრო საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრას იმ სამი ქვეყნის მინისტრებთნ ერთად, რომლებიც მიისწრაფვიან ნატო-ში გაწევრიანებისკენ;

    სექტემბერში ნატო-ს გენერალური მდივანი საქართველოს ეწვია.