ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση: Συνεργασία και ασφάλεια
Τελετή στο Στρατόπεδο Butmir που σημαδεύει το τέλος της επιχείρησης της SFOR του ΝΑΤΟ και την έναρξη της επιχείρησης "Althea" της ΕΕ στις 2 Δεκεμβρίου 2004
(© NATO)
Ο καθηγητής Adrian Pop εξετάζει την εξελισσόμενη σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ατλαντικής Συμμαχίας.

Οι σημερινές προκλήσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν μια πληθώρα πολύπλοκων και εξελισσόμενων κινδύνων, που περιλαμβάνουν τη διεθνή τρομοκρατία, την διασπορά των όπλων μαζικής καταστροφής (WMDs), τα αποτυχημένα κράτη, τις καθηλωμένες αλλά συνεχείς συγκρούσεις, το οργανωμένο έγκλημα, τις κυβερνο-απειλές, τις ελλείψεις σε ενέργεια, την περιβαλλοντολογική υποβάθμιση και τους σχετιζόμενους με αυτήν κινδύνους ασφαλείας, τις φυσικές και τις από ανθρώπινο-χέρι καταστροφές, τις πανδημίες και πολλούς άλλους. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των απειλών αυτών απαιτεί ευρέως-φάσματος συνεταιρισμούς και ισχυρή συνέργεια μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Οι δύο οργανισμοί θα πρέπει να προχωρήσουν σε μια ολιστική προσέγγιση στα θέματα ασφαλείας και να συνεργαστούν στον αμυντικό τομέα. Αν και ούτε ο γεωγραφικός αλλά ούτε και ένας λειτουργικός διαχωρισμός του έργου είναι μια υλοποιήσιμη επιλογή, σήμερα είναι αποδεκτό σε πολλούς κύκλους ότι κάποιες μορφές ανοίγματος, για παράδειγμα η διατήρηση της ειρήνης στην Αφρική και τα Βαλκάνια, θα πρέπει να φέρουν το σημάδι της ΕΕ, ενώ άλλες, όπως οι παρούσες επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν εναντίον των Ταλιμπάν θα πρέπει να είναι κάτω από το ΝΑΤΟ.

Βαλκανικά μαθήματα

Ένα παράδειγμα μιας επιτυχημένης συνεργασίας σχετικής με την ασφάλεια μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν η Συμφωνία Πλαίσιο της Οχρίδας για την πρόληψη του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας*. Τον Φεβρουάριο του 2001, στο αποκορύφωμα του ενδο-εθνικού αλληλοσπαραγμού μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας του κράτους και ενόπλων Αλβανών ανταρτών, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση συντόνισαν τις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην Συμφωνία της Οχρίδας τον Αύγουστο του ιδίου χρόνου.

Τον ίδιο μήνα, το ΝΑΤΟ δρομολόγησε την τριάντα ημερών Επιχείρηση Essential Harvest για τον αφοπλισμό των εθνικά Αλβανών ομάδων και κατέστρεψε τα όπλα που συνέλεξε από αυτές. Μετά ακολούθησε η τρίμηνη Επιχείρηση Amber Fox, η οποία προστάτευσε τους διεθνείς παρατηρητές που επέβλεπαν την υλοποίηση της ειρηνευτικής συμφωνίας στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας*. Στη συνέχεια, για να μειώσει την πιθανότητα υποτροπής, το ΝΑΤΟ συμφώνησε να συνεχίσει την υποστήριξή του με την Επιχείρηση Allied Harmony, που διήρκεσε από τον Δεκέμβριο του 2002 έως τον Μάρτιο του επομένου έτους, όταν παραδόθηκε τότε η επιχείρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στα τέλη του Μαρτίου 2003, η Ευρωπαϊκή Ένωση δρομολόγησε την πρώτη στην ιστορία της αποστολή διατήρησης της ειρήνης, την Επιχείρηση Concordia, που ήταν επίσης η πρώτη υλοποίηση της συμφωνίας Βερολίνο Συν. Στα Σκόπια παρέμεινε ένα μικρό αρχηγείο του ΝΑΤΟ για να βοηθήσει τις αρχές του κράτους στην ανάπτυξη της μεταρρύθμισης του τομέα-ασφάλειας και την προσαρμογή στα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διατήρησε την επιχείρηση Concordia μέχρι τον Δεκέμβριο του 2003, και ακολούθησε μια πολιτική αστυνομική αποστολή, η Επιχείρηση Proxima, η οποία συνεχίστηκε μέχρι το τέλος του 2005. Στην διάρκεια της Proxima, οι αστυνομικές αρχές της ΕΕ συνεργάστηκαν με τους ομολόγους τους στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας*. Βοήθησαν επίσης στην μεταρρύθμιση του Υπουργείου Εσωτερικών του κράτους, όπως επίσης προσέφεραν και βοήθεια που είχε ως σκοπό την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

Άλλο ένα θετικό παράδειγμα είναι η Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Τον Δεκέμβριο του 2004, το ΝΑΤΟ τερμάτισε την εννέα ετών επιχείρηση Δύναμη Υλοποίησης (IFOR)/Δύναμη Σταθεροποίησης (SFOR), και την παρέδωσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία άρχισε αμέσως την Επιχείρηση Althea με δύναμη 6.000 ανδρών.

Όπως και στις επιχειρήσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας*, ο Αναπληρωτής Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης (DSACEUR) ονομάστηκε Επιχειρησιακός Διοικητής, ενεργώντας κάτω την πολιτική καθοδήγηση και την διεύθυνση της Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας (PSC) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το NATO και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εστιάσουν πάνω στην ενίσχυση των σημαντικών τους δυνατοτήτων, αυξάνοντας την διαλειτουργικότητα και το δόγμα συντονισμού, το σχεδιασμό, την τεχνολογία, τον εξοπλισμό και την εξάσκηση

Το ΝΑΤΟ διατηρεί ένα λιτό αρχηγείο στο Σαράγιεβο για να βοηθήσει τις αρχές της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης με την αμυντική μεταρρύθμιση, να χειριστεί κάποια επιχειρησιακά καθήκοντα που αφορούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την προσωποκράτηση ατόμων που έχουν παραπεμφθεί για εγκλήματα πολέμου, όπως επίσης και για συντονισμό στη συλλογή πληροφοριών με την Δύναμη της ΕΕ (EUFOR). Αν και επιχειρεί κάτω από την ίδια εντολή με την SFOR, η EUFOR διαφέρει εξ αιτίας της πιο ευέλικτης οργάνωσης της, επειδή πολεμά το οργανωμένο έγκλημα και λόγω της σχέσης της με την εθνική αστυνομία.

Ενίσχυση δυνατοτήτων

Προκειμένου να εδραιωθεί η συνεργασία, τόσο το NATO όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εστιάσουν πάνω στην ενίσχυση των σημαντικών τους δυνατοτήτων, αυξάνοντας την διαλειτουργικότητα και το δόγμα συντονισμού, τον σχεδιασμό, την τεχνολογία, τον εξοπλισμό και την εξάσκηση.

Η αναγγελία κατά τη Διάσκεψη Κορυφής της Συμμαχίας στην Ρήγα για την πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα της Δύναμης Αντίδρασης του NATO (NRF) ήταν ένα σημαντικό αποφασιστικό σημείο. Η δύναμη γρήγορης αντίδρασης του NATO είναι σήμερα ικανή να πραγματοποιήσει αποστολές οπουδήποτε στον κόσμο, όπως επίσης και στο πλήρες φάσμα των επιχειρήσεων.

Από τότε που εμφανίστηκε το 2004, το σχέδιο της ΕΕ να αναπτύξει τόσο εθνικές όσο και πολυεθνικές «Ομάδες Μάχης» έχει γίνει κύριο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ESDP). Η κάθε Ομάδα Μάχης αποτελείται από 1.500 άτομα, και δύο από αυτά τα πακέτα δυνάμεων συνδυασμένων-όπλων είναι σήμερα σε υπηρεσία σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή, παρέχοντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια «έτοιμη-για-αποστολή» στρατιωτική δυνατότητα για να απαντήσει σε κρίσεις σε όλο τον κόσμο.

Έχοντας επίγνωση για την ενδεχόμενη περιττή επανάληψη μεταξύ της NRF και των Ομάδων Μάχης της ΕΕ, το NATO και η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισαν να εργάζονται για να διασφαλίσουν ότι οι δύο δυνάμεις μπορούν να συμπληρώσουν η μία την άλλη. Ωστόσο, τα τρέχοντα προγράμματα απόκτησης και επενδύσεων δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των σημερινών πολυεθνικών δυνάμεων. Θα πρέπει να γίνουν συμπληρωματικοί οι ρόλοι του NATO και της ΕΕ, και θα πρέπει να αναβαθμιστεί η συνεργασία μεταξύ των δύο οργανισμών για να διασφαλιστεί ότι προσφέρονται δυνάμεις οικονομικά-επωφελείς.

Προς ένα παγκόσμιο συνεταιρισμό

Οικοδομώντας πάνω στις εμπειρίες στα Βαλκάνια, και με δεδομένο ότι το νέο θέατρο των επιχειρήσεων είναι παγκόσμιο, θα πρέπει να πάει σε άλλο επίπεδο η συνεργασία μεταξύ των δύο οργανισμών.

Το NATO, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη παγκόσμια διάσταση της διεθνούς ασφάλειας μετά από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11/9, ενεπλάκη αμετάκλητα στις «εκτός-περιοχής» επιχειρήσεις έξω από το αρχικό της Ευρωατλαντικό κέντρο βάρους. Αναλαμβάνοντας την ηγεσία της Διεθνούς Δύναμης Βοηθείας για Ασφάλεια (ISAF) στο Αφγανιστάν, η Συμμαχία άνοιξε την πόρτα για πολιτικό διάλογο, διαβούλευση και συνεταιρισμούς με σημαντικά κράτη πολύ πιο μακριά από τον Ευρωατλαντικό χώρο, στα οποία συμπεριλαμβάνονται η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία και το Πακιστάν.

Επίσης η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξανόμενα έχει γίνει ένας διεθνής πρωταγωνιστής, πραγματοποιώντας διαχείριση στρατιωτικών και πολιτικών κρίσεων, μεταρρύθμιση του τομέα ασφάλειας, αποστολές επιβολής του νόμου και βοήθειας στα σύνορα τόσο εντός όσο και εντός της άμεσης γειτονιά της. Γεωγραφικά συμπεριλαμβάνονται στα Βαλκάνια, ο Καύκασος, η Ανατολική Ευρώπη, η Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή – αλλά επίσης και απομεμακρυσμένα μέρη όπως η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (DRC) και η Ινδονησία. Η ανάπτυξη στα μέσα του 2006 στρατευμάτων της ΕΕ στο Κονγκό έφερε το μήνυμα ότι η Υποσαχάρια Αφρική θα είναι ένα νέο επίκεντρο της ασφάλειας και του ανοίγματος της ΕΕ.

Οι συνεταιρισμοί σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πιθανό να δημιουργήσουν μια κουλτούρα συνεργασίας για ασφάλεια μεταξύ της Συμμαχίας και άλλων πρωταγωνιστών, να μειώσει την παρανόηση και τις παρεξηγήσεις, και να ενισχύσει την γνώση και την επίγνωση των περιφερειακών συνθηκών που είναι ουσιώδης για την σχεδίαση αποτελεσματικών αντιδράσεων ασφαλείας στις παρούσες και τις αναδυόμενες απειλές. Απέναντι σε αυτό το σκηνικό της επεκτεινόμενης επιχειρησιακής συνεργασίας με γεωγραφικά-απομεμακρυσμένους παγκόσμιους συνεταίρους, η συνεργασία NATO-ΕΕ θα πρέπει να γίνει η ραχοκοκαλιά μιας ισχυρής Ευρωατλαντικής κοινότητας.

Όμως στο πρόσφατο παρελθόν, κάποιες φορές υπήρξε ένας «διαγωνισμός ομορφιάς» μεταξύ των δύο οργανισμών – για παράδειγμα στη διάρκεια της συνεργασίας NATO-ΕΕ στο Darfur, η οποία πραγματοποιήθηκε χωρίς τη χρήση των διευθετήσεων Βερολίνο Συν. Πολύ ορθά τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του NATO Jaap de Hoop Scheffer ότι θα πρέπει να τελειώσουν όλες αυτές οι αντιπαλότητες, και να σταματήσει η όποια περιττή επανάληψη της προσπάθειας. Αντιθέτως, θα πρέπει να υπάρχει ένας διαρκής διάλογος πάνω στον εναρμονισμό του στρατιωτικού μετασχηματισμού και στη διασφάλιση ομαλής συνεργασίας στον προηγμένο σχεδιασμό και τις δυνατότητες, σε συνδυασμό με ευέλικτες δομές επικοινωνίας.

Το NATO και η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις σε ένα σύνολο περιοχών. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το Κοσσυφοπέδιο, όπου υπάρχει ένα σαφές αντικείμενο για συμπληρωματική πολιτική, όπως επίσης και για τη σφυρηλάτηση καινούργιων, συνεργατικών διασυνδέσεων. Σύμφωνα με το σχέδιο του Ειδικού Απεσταλμένου των ΗΕ Martti Ahtisaari, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αντικαταστήσει την παρουσία των ΗΕ στο πεδίο στο Κοσσυφοπέδιο, η καθοδηγούμενη από το ΝΑΤΟ KFOR που σήμερα προάγει την ειρήνη και την σταθερότητα μπορεί να παραδοθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και ένας Διεθνής Πολιτικός Αντιπρόσωπος της ΕΕ (ICR) θα είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση της συμφωνίας του τελικού καθεστώτος.

Μέσα από μια νέα πολιτική αποστολή κάτω από την ομπρέλα της ESDP, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εργαστεί επίσης για να εδραιώσει το κράτος δικαίου. Η διαχείριση του Κοσσυφοπεδίου, ενός de facto κράτους, θα αποτελέσει μια σημαντική πρόκληση για τις πολιτικές δυνατότητες διαχείρισης-κρίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αποτέλεσμα σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτηθεί από περιεχόμενο του της εντολής που θα προταθεί από οποιοδήποτε μελλοντικό Ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, και από τις δεσμεύσεις των κρατών μελών της ΕΕ.

Άλλος ένα παραγωγικός τομέας για ενδεχόμενη συνεργασία ΝΑΤΟ-ΕΕ στα Βαλκάνια μπορεί να εμφανιστεί εάν διευρυνόταν η Συνεργασία των Υπουργείων Άμυνας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEDM) για να συμπεριλάβει τον πολιτικό σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης, και εάν τα υπουργεία εσωτερικών επρόκειτο να σχηματίσουν μια Συνεργασία Υπουργείων Εσωτερικής Άμυνας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEHDM).

Απέναντι σε αυτό το σκηνικό της επεκτεινόμενης επιχειρησιακής συνεργασίας με γεωγραφικά-απομεμακρυσμένους παγκόσμιους συνεταίρους, η συνεργασία NATO-ΕΕ θα πρέπει να γίνει η ραχοκοκαλιά μιας ισχυρής Ευρωατλαντικής κοινότητας.

Η διασύνδεση του νέου οργάνου με το Περιφερειακό Κέντρο για την Καταπολέμηση του Διασυνοριακού Εγκλήματος στο Βουκουρέστι της Πρωτοβουλία Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης (SECI), ο δεσμός SEHDM-SECI μπορεί να γίνει ο οργανωτικός τόπος για την υλοποίηση μιας συντονισμένες στρατηγικής ΝΑΤΟ-ΕΕ στα δυτικά Βαλκάνια. Στην συνέχεια αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, μικρών όπλων και ελαφρύ οπλισμού (SALW), όπως επίσης και των ανθρωπίνων υπάρξεων.

Επιπλέον, δημιουργώντας ένα περιφερειακό συντονιστικό κέντρο πολιτικής προστασίας κάτω από την ομπρέλα του SEHDM, το νέο φόρουμ θα μπορούσε επίσης να διασυνδεθεί με την Ταξιαρχία ΝΑ Ευρώπης στην Constanta, στη Ρουμανία, για να ασχοληθεί με πολιτικής προστασίας.

Η ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας είναι άλλη μια περιοχή όπου το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να αλληλοσυμπληρώνονται. Οι οργανισμοί έχουν παρόμοιους στόχους στην περιοχή – διατήρηση της σταθερότητας, βελτίωση της οικονομικής προοπτικής της περιοχής, προώθηση της μεταρρύθμισης του τομέα ασφαλείας, τον περιορισμό της διακίνησης όπλων, ναρκωτικών και ανθρώπων, βελτίωση της διαχείρισης των συνόρων, και τον εκδημοκρατισμό.

Ωστόσο, επί του παρόντος, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχουν ένα κοινό στρατηγικό όραμα για την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, καθώς οι εννοιολογικές διαφορές εμποδίζουν μια ενοποιημένη προσέγγιση. Μέσα από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (ΕΠΓ), η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως σκοπό να δημιουργήσει «κύκλους φιλίας» γύρω από την περιφέρειά της, συμπεριλαμβάνοντας την Μαύρη Θάλασσα. To NATO, από την άλλη πλευρά, τονίζοντας το γεγονός ότι η περιοχή είναι τόσο μια γέφυρα προς την πλούσια-ενεργειακά Κασπία Θάλασσα όσο και ένα ανάχωμα εναντίον των διεθνών απειλών, προωθεί μια γενική ιδέα «γέφυρας/αναχώματος» για την περιοχή.

Επίσης το Αφγανιστάν προσφέρει ευκαιρίες για αυξημένη συνεργασία ΝΑΤΟ-ΕΕ. Η χώρα χρειάζεται απεγνωσμένα περισσότερους αστυνομικούς, δικαστές, μηχανικούς, εργαζομένους στην βοήθεια, συμβούλους ανάπτυξης και διοικητικούς. Όλοι αυτοί οι πόροι είναι διαθέσιμοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά όχι στα στρατεύματα διατήρησης της ειρήνης του ΝΑΤΟ. Τον Νοέμβριο του 2006, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε 10,6 εκατομμύρια Ευρώ για να υποστηρίξει την παροχή υπηρεσιών και την βελτιωμένη διακυβέρνηση μέσα από τις Επαρχιακές Ομάδες Ανασυγκρότησης του ΝΑΤΟ (PRTs). Επιπλέον, η αποστολή του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν μπορεί να υποστηριχθεί με χρήσιμο τρόπο από μια πολιτική αποστολή της ESDP για βοήθεια στο κράτος δικαίου και την εκπαίδευση της αστυνομίας.

Νέοι τομείς συνεργασίας

Σήμερα, οι τρομοκρατικές ομάδες και τα εγκληματικά δίκτυα επιχειρούν διεθνώς, επωφελούμενα από τις επικοινωνίες σε πραγματικό-χρόνο, το μοίρασμα-πληροφοριών και την σχετική ελευθερία στα ταξίδια. Είναι ζωτικής σημασίας ο βαθμός στον οποίο κράτη και οργανισμοί όπως είναι το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιράζονται πληροφορίες, συνεργάζονται στην απαγόρευση τέτοιων ομάδων και εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.

Αντιμετωπίζοντας την απειλή τρομοκρατικών βιο-επιθέσεων και πανδημιών, τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα απασχολούνται με την αύξηση της συνειδητοποίησης μεταξύ των αντίστοιχων κρατών μελών του για την ανάγκη του να εργαστούν μαζί και για τα ανάλογα οφέλη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά νέους τρόπους για να μαζέψει τα κράτη μέλη για να εργαστούν μαζί, καθώς είναι αντιμέτωπη με περιορισμούς στους διαθέσιμους πόρους, και από την απόρριψη της υπόδειξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για κεντρική αποθήκευση εμβολίων. Εν τω μεταξύ, το ΝΑΤΟ εργάζεται πάνω στα σύνολα των εξειδικεύσεων που χρειάζονται για τέτοια γεγονότα και για να εντάξει τα διάφορα ιατρικά κέντρα που έχουν εμπειρίας στις ασκήσεις διαχείρισης κρίσεων. Απέναντι σε αυτό το σκηνικό, υπάρχει διάχυτη αίσθηση ότι μεταξύ των δύο οργανισμών υπάρχει αντικείμενο για μεγαλύτερο διάλογο, συνεργασία και συντονισμό.

Προκειμένου να αντιμετωπίσουμε επιτυχώς τις προκλήσεις των τρομοκρατικών βιο-επιθέσεων και πανδημιών, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ πρέπει να κάνουν μεγαλύτερη χρήση των κοινών πληροφοριών και της αρτιότητας γνώσεων, να εστιάσουν περισσότερο πάνω στην διαχείριση κινδύνων, να αυξήσουν την επίγνωση τους πάνω στις αντιδράσεις των διαφόρων κουλτουρών, να μοιραστούν τις καλύτερες εθνικές πρακτικές πάνω σε διεθνές επίπεδο και να επιτύχουν μεγαλύτερο επίπεδο ετοιμότητας. Από την θεσμική άποψη, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για Πρόληψη και Έλεγχο Ασθενειών και το Κέντρο Όπλων Μαζικής Καταστροφής του ΝΑΤΟ μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο στην σφυρηλάτηση ενός τέτοιου απαραίτητου συντονισμού.

Άλλος ένα ευοίωνος τομέας για μελλοντική συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ είναι η ενεργειακή ασφάλεια. Για πολλά κράτη της ΕΕ, η σημαντική εξάρτηση από ξένες πηγές ενέργειας είναι για πολύ καιρό μια πραγματικότητα, ενώ για άλλα είναι μια νέα, αλλά σε σύντομο-χρόνο προοπτική. Καθώς αλλάζει το τοπίο της προμήθειας ενέργειας, αυξάνει επίσης και η παγκόσμια ζήτηση. Η εμφάνιση της Κίνας και της Ινδίας ως κύριων οικονομικών δυνάμεων θα αυξήσει την παγκόσμια ζήτηση σε ενέργεια σχεδόν κατά 60% κατά τα επόμενα 20 χρόνια, και θα επιδεινώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών που εισάγουν-ενέργεια.

Υπάρχει η ανάγκη για την ανάπτυξη συντονισμένων αντιδράσεων σε αυτές τις προκλήσεις που θα ενσωματώνουν τις δυνατότητες και το σκεπτικό των ενόπλων δυνάμεων και των αμυντικών βιομηχανιών, ένας τομέας πάνω στον οποίο η Συμμαχία βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να προσφέρει νέες απαντήσεις. Τώρα, η Συμμαχία διερευνά τρόπους με τους οποίους μπορεί να συνεισφέρει στην διασφάλιση των υποδομών των ενεργειακών δικτύων. Οι πρόσφατες συνομιλίες με το Κατάρ αποδεικνύουν το ενδιαφέρον του ΝΑΤΟ στην παροχή ασφάλειας για τις παγκόσμιες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου.

Συνοψίζοντας, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιράζονται σημαντικές προκλήσεις ασφαλείας. Η μεγαλύτερη συνεργασία σε αυτούς τους τομείς θα ήταν λογική και πιθανά θα οδηγούσε σε πιο ευνοϊκά αποτελέσματα και για τους δύο.

Υπάρχουν ευκαιρίες για να οικοδομήσουμε πάνω στις εμπειρίες που αποκτήσαμε από την προηγουμένη συνεργασία και πρέπει να προσδιοριστούν νέοι τομείς συνεργασίας. Προκειμένου να σφυρηλατήσουμε έναν πιο γερό και περιεκτικό συνεταιρισμό, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εργαστούν για να αυξήσουν την πρακτική συνεργασία και για να εναρμονίσουν περαιτέρω την διατλαντική ατζέντα.