Καλοκαίρι Nato Review
ΝΑΤΟ και Ουκρανία: Στο σταυροδρόμι
Ένα Ουκρανικό άρμα μάχης BTR περνά μέσα από μια λίμνη νερού στις κοινές ασκήσεις μεταξύ ΝΑΤΟ-Ουκρανίας στη Λίμνη Donuzlav Lake, κοντά στη Yevpatoriya
(©NATO)
Ο Καθηγητής Grigoriy M. Perepelytsia μας δίνει την δική του άποψη πάνω στις επιλογές που έχει η Ουκρανία στις σχέσεις της με την Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Η Ουκρανία βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι όσον αφορά τις σχέσεις της με το NATO. Ο ένας δρόμος μπορεί να οδηγήσει στην ιδιότητα του μέλους και προσφέρει στην Ουκρανία την προοπτική του να γίνει ένα πολιτισμένο Ευρωπαϊκό κράτος, προστατευμένο από τις απειλές εναντίον της κυριαρχίας της και της εθνικής της ασφάλειας. Ο δεύτερος δρόμος μπορεί να οδηγήσει την Ουκρανία στο να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες της για Ευρωατλαντική ολοκλήρωση, με λιγότερο σίγουρα αποτελέσματα. Και ενώ στον δρόμο για την ιδιότητα του μέλους του NATO έγινε μια ευοίωνη αρχή αμέσως μετά την Πορτοκαλί Επανάσταση, έκτοτε η διαδικασία επιβραδύνθηκε εξ αιτίας των πολιτικών αβεβαιοτήτων στην Ουκρανία που βγήκαν στην επιφάνεια με τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Μαρτίου 2006 και το σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης.

Τι διακυβεύεται;

Η ιδιότητα του μέλους του NATO θα είναι για το στρατηγικό συμφέρον της Ουκρανίας και αντιπροσωπεύει επίσης μια κύρια κοινωνική επιλογή. Θα παράσχει αξιόπιστες εγγυήσεις για τη διατήρηση της κυριαρχίας της Ουκρανίας, της εθνικής ταυτότητας και της εδαφικής ακεραιότητας, ενώ την ίδια στιγμή θα βοηθήσει στην εδραίωση και στη συνέχιση των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων της Ουκρανίας. Η περαιτέρω πρόοδος προς την κατεύθυνση της ικανοποίησης των Ευρωατλαντικών δημοκρατικών προτύπων θα προστατεύσει επίσης και θα ενθαρρύνει το γενικό ρεύμα και την πολιτιστική ανάπτυξη της μειονότητας, όπως επίσης και την εξέλιξη της πολιτικής κοινωνίας της Ουκρανίας.

Η εναλλακτική λύση στην ΕυρωαΑτλαντική ολοκλήρωση βρίσκεται στην Ευρασία με την Κοινοπολιτεία των Ανεξαρτήτων Κρατών (CIS), η οποία επί του παρόντος χαρακτηρίζεται από αυταρχικά ή μισο-αυταρχικά καθεστώτα, γκρίζες οικονομίες και περιθωριοποιημένες ή υποανάπτυκτες αστικές κοινωνίες. Εάν ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο θα είμαστε ευπρόσδεκτοι από εκείνους που βλέπουν την ανεξαρτησία της Ουκρανίας ως αντιστάθμιση στα καίρια γεωπολιτικά συμφέροντα της Ρωσίας και στις προσπάθειές της για την αποκατάσταση του καθεστώτος της, αυτού της υπερδύναμης.

Το συμφέρον της Ουκρανίας πάνω στην Ευρωατλαντική ολοκλήρωση οδήγησε σε στενότερη συνεργασία με τη Συμμαχία. Ωστόσο, οποιαδήποτε μελλοντική προσχώρηση της Ουκρανίας στη Συμμαχία θα εξαρτηθεί τελικά πάνω στην ικανότητας του κράτους να ικανοποιήσει τα κριτήρια της ιδιότητας του μέλους, και πάνω στην εσωτερική πολιτική θέληση να προχωρήσουμε προς το μέλλον.

Βαδίζοντας στο δρόμο

Η πρώτη διακήρυξη της πρόθεσης της Ουκρανίας να αυξήσει την ενσωμάτωσή της στις Ευρωατλαντικές δομές έγινε πριν από δέκα χρόνια με τον Χάρτη NATO -Ουκρανίας πάνω σε ένα Διακεκριμένο Συνεταιρισμό του 1997, η οποία δημιούργησε την Επιτροπή NATO-Ουκρανίας (NUC) και προσδιόρισε τομείς για διαβούλευση και συνεργασία. Ωστόσο, η συνεργασία με σκοπό την προώθηση των στόχων της Ευρωατλαντικής ολοκλήρωση της Ουκρανίας εστιάστηκε περισσότερο με την υιοθέτηση του Σχεδίου Δράσης NATO-Ουκρανίας τον Νοέμβριο του 2002.

Το Σχέδιο Δράσης έχει ως σκοπό το να εμβαθύνει και να διευρύνει την σχέση ΝΑΤΟ-Ουκρανίας και να υποστηρίξει τις προσπάθειες μεταρρύθμισης της Ουκρανίας στον δρόμο προς την κατεύθυνση της πλήρους ενσωμάτωσης στις Ευρωατλαντικές δομές. Παραθέτει συγκεκριμένους αντικειμενικούς στόχους που καλύπτουν πολιτικά και οικονομικά θέματα· θέματα ασφάλειας, άμυνας και στρατιωτικά· θέματα πληροφόρησης· και νομικά ζητήματα. Οι αντικειμενικοί αυτοί στόχοι υποστηρίζονται από τα Σχέδια Ετήσιου Στόχου όπου η Ουκρανία θέτει τους δικούς της στόχους για τις δραστηριότητες που σκοπεύει να επιδιώξει τόσο εσωτερικά όσο και σε συνεργασία με το NATO.

Η ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ θα παράσχει αξιόπιστες εγγυήσεις για τη διατήρηση της κυριαρχίας, της εθνικής ταυτότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, ενώ την ίδια στιγμή θα βοηθήσει στην εδραίωση και στη συνέχιση των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων της Ουκρανίας

Το ίδιο το Σχέδιο Δράσης δεν θα οδηγήσει κατευθείαν στην ιδιότητα του μέλους. Ωστόσο, η επιτυχημένη υλοποίησή του θεωρείται ως προάγγελος για μια πρόσκληση για συμμετοχή στο Σχέδιο Δράσης για την Ιδιότητα του Μέλους του NATO, και θα βοηθήσει την Ουκρανία να μετακινηθεί προς την κατεύθυνση της ικανοποίησης των απαιτήσεων που αναμένονται από έναν υποψήφιο για την ιδιότητα του μέλους του NATO.

Η Πορτοκαλί Επανάσταση κάτω από τον Πρόεδρο Viktor Yushchenko έφερε μια νέα Ουκρανική ηγεσία, η οποία έβαλε την προσχώρηση στο NATO στην κορυφή των προτεραιοτήτων της εξωτερικής πολιτικής. Κάτι που οδήγησε τους Συμμάχους να προσκαλέσουν την Ουκρανία να αρχίσει Εντατικό Διάλογο πάνω στις βλέψεις της για την ιδιότητα του μέλους και τις σχετικές μεταρρυθμίσεις στη συνεδρίαση της NUC των υπουργών εξωτερικών στην Vilnius, στη Λιθουανία, τον Απρίλιο του 2005. Ο σκοπός του διαλόγου αυτού είναι το να δοθεί η ευκαιρία στους Ουκρανούς αξιωματούχους να μάθουν περισσότερα γύρω από αυτά τα οποία αναμένονται από την Ουκρανία ως ενδεχόμενο μέλος της Συμμαχίας, ενώ την ίδια στιγμή θα αφεθεί το NATO να εξετάσει τις Ουκρανικές μεταρρυθμίσεις και δυνατότητες.

Παραλλήλως με τη δρομολόγηση του Εντατικού Διαλόγου, ο Ουκρανός υπουργός εξωτερικών και οι Συμμαχικοί υπουργοί εξωτερικών συμφώνησαν σε ένα πακέτο βραχυπρόθεσμων ενεργειών για να βοηθήσουν την Ουκρανία να προωθήσει τη διαδικασία της μεταρρύθμισης. Το πακέτο αυτό κάλυπτε μια σειρά τομέων, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών, την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου, την εντατικοποίηση των μεταρρυθμίσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, τη διαχείριση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της μεταρρύθμισης, και τη βελτίωση της πληροφόρησης του κοινού. Για τη βελτίωση του εσωτερικού συντονισμού της υλοποίησης των δραστηριοτήτων της Ουκρανίας που συμφωνήθηκαν εντός του πλαισίου συνεργασίας NATO-Ουκρανίας, στις 27 Δεκεμβρίου 2005 ο Πρόεδρος Viktor Yushchenko υπέγραψε ένα διάταγμα με το οποίο ανατίθεντο στους αναπληρωτές επικεφαλής των κεντρικών εκτελεστικών αρχών συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Ο Πρόεδρος ανέθεσε στο Υπουργικό Συμβούλιο να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των εκτελεστικών αρχών και του κοινοβουλίου, δίδοντας προτεραιότητα στις σχέσεις με το NATO και για την διαφήμιση στο κοινό των ωφελειών που φέρνει η συνεργασία αυτή στην Ουκρανία.

Προς την κατεύθυνση ενός Σχεδίου Δράσης για Μελλοντικά Μέλη

Τον Ιανουάριο του 2006, οι υπουργοί άμυνας της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας και της Σλοβακίας, που συναντήθηκαν στη Βουδαπέστη, της Ουγγαρίας, ανακοίνωσαν ότι τα κράτη τους ήταν έτοιμα να υποστηρίξουν την Ουκρανία στον δρόμο της για προσχώρηση στο NATO. Ο Ούγγρος υπουργός άμυνας Ferenc Yukhas δήλωσε μετά από την τετραμερή συνάντηση ότι «πιστεύουμε ότι είναι μια σημαντική αποστολή για εμάς το να βοηθήσουμε την Ουκρανία στο δρόμο της για ένταξη και προσχώρηση στο NATO». Τα τέσσερα κράτη ανακοίνωσαν ότι θα οργανώσουν μια ειδική επιτροπή για να προωθήσουν την Ουκρανική στρατιωτική μεταρρύθμιση.

Μετά από ένα μήνα, τον Φεβρουάριο του 2006, ο Πρόεδρος Viktor Yushchenko επανέλαβε στις Βρυξέλλες, στο Βέλγιο, ότι η Ουκρανία ήταν έτοιμη να συμμετάσχει στο Σχέδιο Δράσης για Μελλοντικά Μέλη (ΜΑΡ). Τον Μάρτιο, το τήρησε αυτό κατά γράμμα με ένα διάταγμα που δημιουργούσε μια επιτροπή με την συμμετοχή πολλών υπηρεσιών για να προετοιμάσει την προσχώρηση της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Το όργανο αυτό μπορεί να δημιουργήσει ομάδες εργασίες για να ασχοληθούν με συγκεκριμένες κατευθύνσεις της συνεργασίας μεταξύ της Ουκρανίας και του NATO, και προεδρεύεται από τους σχετικούς εθνικούς συντονιστές.

Το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας και Άμυνας είναι υπεύθυνο για τον προσδιορισμό των στρατηγικών στόχων και των εννοιολογικών προσεγγίσεων για τη συνεργασία Ουκρανίας –ΝΑΤΟ και για την υποβολή των σχετικών προτάσεων στον Πρόεδρο. Το Υπουργικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την υλοποίηση της εθνικής πολιτικής της συνεργασίας Ουκρανίας-NATO, και ειδικά όσον αφορά την εκπλήρωση των κριτηρίων της ιδιότητας του μέλους.

Η συμμετοχή στο ΜΑΡ θα επιτρέψει στην Ουκρανία να προετοιμαστεί καλύτερα για την προσχώρηση στο NATO μέσα από την τεχνική βοήθεια και τις πρακτικές συμβουλές από το NATO. Ωστόσο, δεν θα εγγυηθεί οποιαδήποτε μελλοντική ιδιότητα του μέλους για τη Συμμαχία – η πρόσκληση αυτή θα εξαρτηθεί από την ικανότητα του κράτους να εκπληρώσει τα κριτήρια της ιδιότητας του μέλους. Στο πλαίσιο του ΜΑΡ, αναπτύσσονται τα Ετήσια Εθνικά Προγράμματα τα οποία εστιάζουν πάνω σε μια σειρά απαιτήσεων των υποψηφίων κρατών, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται ο πολιτικός, ο οικονομικός, ο νομικός τομέας όπως και οι τομείς των πόρων και της ασφάλειας. Τα υποψήφια κράτη αναμένεται να επιδείξουν ένα λειτουργικό δημοκρατικό πολιτικό σύστημα που θα βασίζεται στην οικονομία της αγοράς· δίκαιη μεταχείριση των μειονοτικών πληθυσμών· δέσμευση για την ειρηνική επίλυση των διαφορών με τους γείτονες· την ικανότητα και την προθυμία να συνεισφέρουν στρατιωτικά στη Συμμαχία· και την δέσμευση στις δημοκρατικές πολιτικο-στρατιωτικές σχέσεις και δομές.

Τον Μάρτιο του 2006, ο Ουκρανός Υπουργός Άμυνας Anatoliy Grytsenko εξέφρασε την άποψη ότι εάν η Ουκρανία εργαστεί αποτελεσματικά για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις αυτές, και οι Σύμμαχοι συμφωνούν,

“η απόφαση για να χορηγηθεί η ιδιότητα του μέλους στην Ουκρανία μπορεί να ληφθεί στο αμεσότατο μέλλον. Στην Ουκρανία θα δοθεί μια μεταβατική περίοδος για να τελειώσει το προπαρασκευαστικό της έργο, που είναι γύρω στα ενάμιση με δύο έτη… Για αυτόν τον λόγο μέχρι το 2010είναι πιθανή η πλήρης ιδιότητα του μέλους, αλλά αυτή είναι μόνον μια πρόβλεψη. Η ζωή μπορεί να φέρει αλλαγές σε αυτό.”

Βεβαίως, ένα από τα πλέον κύρια σημερινά εμπόδια για να συμμετάσχει η Ουκρανία στο ΜΑΡ είναι η σημαντική δημόσια απροθυμία να προχωρήσουμε περαιτέρω – σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, μόλις το 20 τοις εκατό του πληθυσμού υποστηρίζει πραγματικά την ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ, ενώ κάπου στο 54 τοις εκατό είναι αντίθετο. Τα ξεπερασμένα και αντιπαραγωγικά στερεότυπα γύρω από το ΝΑΤΟ κλυδωνίζουν ακόμη πολλούς στην Ουκρανία. Ωστόσο, ο Υπουργός Άμυνας εξέφρασε επίσης την πίστη του ότι μέχρι τη στιγμή που θα πρέπει να λάβει η Ουκρανία την απόφαση πάνω στην προσχώρηση στο ΝΑΤΟ, το κοινό θα είναι έτοιμο να υποστηρίξει ένα τέτοιο βήμα.

Μια αλλαγή ρυθμού

Διεξάγοντας ελεύθερη και έντιμη κοινοβουλευτική εκλογή τον Μάρτιο του 2006, η Ουκρανία πέρασε επιτυχώς μια κύρια δοκιμασία για την ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ. Έτσι είναι ειρωνικό το ότι το αποτέλεσμα των εκλογών ελάττωσε σημαντικά τον ρυθμό της προόδου προς την κατεύθυνση του στόχου αυτού.

Πέρασαν μήνες πολιτικής αναταραχής μέχρι να σχηματιστεί μια νέα κυβέρνηση. Στην διάρκεια του χρόνου αυτού, έγινε εκμετάλλευση των αντι-ΝΑΤΟϊκών αισθημάτων μεταξύ του πληθυσμού για πολιτικό κέρδος, προκαλώντας διαδηλώσεις εναντίον της άσκησης Sea Breeze μεταξύ ΗΠΑ-Ουκρανίας το καλοκαίρι του 2006. Ο «Συνασπισμός Εναντίον της Κρίσης» που τελικά αναδύθηκε, με τον Viktor Yanukovych ως Πρωθυπουργό, έβαλε φρένο στις κινήσεις προς την κατεύθυνση της ιδιότητας του μέλους του ΝΑΤΟ και έκανε προτεραιότητα την βελτίωση των σχέσεων με τη Ρωσία.

Επισκεπτόμενος την έδρα του ΝΑΤΟ τον Σεπτέμβριο, ο Πρωθυπουργός Viktor Yanukovych καθησύχασε τους Συμμάχους ότι η Ουκρανία ήταν δεσμευμένη στην ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με το ΝΑΤΟ μέσα από την εξελισσόμενη συνεργασία. Όμως είπε ότι ο λαός της Ουκρανίας δεν ήταν ακόμη έτοιμος για να σκεφθεί η Ουκρανία να συμμετάσχει στο Σχέδιο Δράσης για Μελλοντικά Μέλη και ότι το θέμα της ιδιότητας του μέλους τελικά θα πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα. Ωστόσο, υποσχέθηκε ότι η Ουκρανική κυβέρνηση θα δρομολογήσει μια μεγάλη εκστρατεία πληροφόρησης του κοινού για να εξηγήσει το ΝΑΤΟ και τη συνεργασία του με την Ουκρανία.

Η περαιτέρω πρόοδος προς την κατεύθυνση της ικανοποίησης των Ευρωατλαντικών δημοκρατικών προτύπων θα προστατεύσει επίσης και θα ενθαρρύνει το γενικό ρεύμα και την πολιτιστική ανάπτυξη της μειονότητας, όπως επίσης και την εξέλιξη της πολιτικής κοινωνίας της Ουκρανίας

Εν τω μεταξύ, ο Πρόεδρος Yushchenko συνέχισε να πιέζει για την ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ. Όμως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάτω από τον Συνασπισμό Εναντίον της Κρίσης δεν έχουμε δει μόνον μια αλλαγή στον ρυθμό στις σχέσεις με το ΝΑΤΟ, αλλά επίσης και μια αλλαγή στην γλώσσα που χρησιμοποιείται. Οι πολιτικοί ηγέτες τείνουν να αναφέρονται σε μια «συνεργασία» με το ΝΑΤΟ παρά σε μια «ένταξη»

Ανακατεύοντας τα πράγματα περισσότερο, η ίδια η Ρωσία προειδοποίησε την Ουκρανία για τα ενδεχόμενα κόστη από τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ. Στην διάρκεια της επίσκεψής του στο Κίεβο, τον Δεκέμβριο του 2006, ο Ρώσος Υπουργός Άμυνας Sergey Ivanov, ενώ αναγνώρισε το «κυρίαρχο δικαίωμα της Ουκρανίας του να επιλέγει τα κύρια μέσα για την πολιτική ασφαλείας της», προειδοποίησε για τις «αρνητικές επιπτώσεις της προσχώρησης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ» όσον αφορά τις σχέσεις με τη Ρωσία.

Σαφώς, οι πολιτικές αβεβαιότητες στην Ουκρανία κατά τον τελευταίο χρόνο και το εξελισσόμενο σχίσμα μεταξύ των στρατοπέδων του Προέδρου και του Πρωθυπουργού είχαν αντίκτυπο πάνω στο επίπεδο συνεργασίας με το ΝΑΤΟ. Κάτι που φανερώθηκε στην καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του φετινού Σχεδίου Ετησίου Στόχου, το οποίο εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και στάλθηκε για υπογραφή στον Πρόεδρο στις αρχές Ιουνίου.

Στο σταυροδρόμι

Έτσι η Ουκρανία βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι ως προς τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ. Tο κύριο ερώτημα είναι το πόσο κοντά θα πάει η χώρα στην ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ. Κάτι που σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτηθεί πάνω στην ικανότητα των αρχών – και της κοινωνίας σε μεγάλο βαθμό – να διατηρήσει τα κέρδη της Πορτοκαλί Επανάστασης και να προωθήσει την ανάπτυξη των δημοκρατικών δομών και πρακτικών στην χώρα.

Ο χρόνος θα δείξει το πόσο σημαντικές είναι οι βασικές δημοκρατικές αξίες για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Συνασπισμού Εναντίον της Κρίσης. Αν πράγματι συμμερίζονται τις αξίες αυτές, ο χρόνος που θα χρειαστεί η Ουκρανία για να συμμετάσχει στο ΝΑΤΟ δεν θα είναι μεγαλύτερος από τον χρόνο που απαιτείται για να επιτύχει τα Ευρωατλαντικά πρότυπα και να κατορθώσει συναίνεση σε εθνικό επίπεδο.

Όπως δήλωσε και ο Υπουργός Άμυνας Anatoliy Grytsenko σε μια συνέντευξη του τον Οκτώβριο του 2006:

“Η Ουκρανία δεν έχασε την ευκαιρία της να προχωρήσει μπροστά και να γίνει μέλος της Συμμαχίας… Το πόσο θα χρειαστεί, εξαρτάται, πρώτα από όλα, πάνω στο επίπεδο συνεργασίας των αρχών μας. Δεύτερον, εξαρτάται από την επιθυμία μας να οικοδομήσουμε μια χώρα που ικανοποιεί τα πρότυπα του ΝΑΤΟ. Και τρίτον, εξαρτάται από την θέληση και την αποφασιστικότητα των σημαντικών πολιτικών παραγόντων της χώρας μας στο να υποστηρίξουν την προσχώρηση στο ΝΑΤΟ.”

Για να συμβούν όλα αυτά, είναι ξεκάθαρο ότι η πολιτική κοινωνία θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με την κυβέρνηση, το κοινοβούλιο και τους άλλους σχετικούς πολιτικούς πρωταγωνιστές. Είναι επίσης ουσιώδες να δρομολογηθεί μια εκστρατεία για την ευρεία ενημέρωση του κοινού για να αυξηθεί η επίγνωση των πλεονεκτημάτων από την συνεργασία ΝΑΤΟ-Ουκρανίας και την ενδεχόμενη ιδιότητα του μέλους.

Υπάρχουν πολλές καλές ιστορίες να πούμε για τα πρακτικά πλεονεκτήματα από την εξελισσόμενη συνεργασία με το ΝΑΤΟ. Από το 1994 και μετά, το ΝΑΤΟ και Σύμμαχοι σε ατομικό επίπεδο έχουν παράσχει επαγγελματική στρατιωτική εξάσκηση σε κάπου 8.000 Ουκρανούς αξιωματικούς. Επιπλέον μεταξύ του 2001 και του 2006, το ΝΑΤΟ υποστήριξε την επανεκπαίδευση περισσοτέρων από 3.000 απόστρατων του Ουκρανικού στρατιωτικού προσωπικού για να βοηθήσει την μετάβασή τους στην πολιτική ζωή. Μόνον το 2006, περίπου 800 στρατιωτικοί επανεκπαιδεύτηκαν, και οι 440 έχουν ήδη βρει νέες εργασίες. Από το 2006 και μετά, έχουν δρομολογηθεί νέες επαγγελματικές σειρές μαθημάτων για πρώην στρατιωτικό προσωπικό στην Kirovohrad, Melitopol, Chernihiv και Lviv. Και σειρές μαθημάτων πάνω στις γλώσσες εξελίσσονται τώρα στην Οδησσό, τον Κίεβο και την Simferopol.

Άλλο ένα καλό παράδειγμα είναι η υποστήριξη που προσφέρουν Σύμμαχοι σε ατομικό επίπεδο στα προγράμματα αποστρατιωτικοποίησης στην Ουκρανία μέσα από τα προγράμματα του Ταμείου της Σύμπραξης για την Ειρήνη. Τα προγράμματα αυτά βοηθούν την Ουκρανία να αντιμετωπίσει τα τεράστια αποθέματα πλεοναζόντων και απαρχαιωμένων πυρομαχικών, τα οποία δημιουργούν τεράστιο κίνδυνο ασφαλείας στους τοπικούς πληθυσμούς. Ένα πρώτο πρόγραμμα, που δρομολογήθηκε στην Donetsk το 2002 ενώ ήταν κυβερνήτης εκεί ο Viktor Yanukovych, κατέστρεψε με ασφάλεια 400.000 νάρκες εναντίον προσωπικού. Ένα δεύτερο πρόγραμμα – το μεγαλύτερο μοναδικό πρόγραμμα αποστρατιωτικοποίησης του είδους του παγκοσμίως – αποβλέπει στο να καταστρέψει 133.000 τόνους συμβατικών πυρομαχικών, 1,5 εκατομμύριο μικρά όπλα και ελαφρύ οπλισμό, και 1.000 μεταφερόμενα από ανθρώπους αντιαεροπορικά συστήματα σε περίοδο δώδεκα ετών – με συνολικό υπολογιζόμενο κόστος 25 εκατομμυρίων ευρώ.

Η ανάδειξη τέτοιου είδους πρωτοβουλιών στο Ουκρανικό κοινό θα χρησιμοποιηθούν για να ξεπεραστούν τα στερεότυπα του Ψυχρού Πολέμου γύρω από το ΝΑΤΟ που συνεχίζουν να επικρατούν. Κάτι που μπορεί να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να μάθουν περισσότερα γύρω από το τι είναι σήμερα το ΝΑΤΟ.

* * * Η Ουκρανία πιθανά θα παραμείνει ακινητοποιημένη στο σταυροδρόμι για λίγο. Έχοντας μια νέα κοινοβουλευτική εκλογή προγραμματισμένη για τον Σεπτέμβριο, δεν είναι πιθανόν να αναδυθεί σύντομα με σαφήνεια το πώς θα προχωρήσουμε. Μέσα σε αυτό το κλίμα, το ΝΑΤΟ παραμένει ένας άκρως πολιτικοποιημένο θέμα στην Ουκρανία.

Παρ’ όλα αυτά, παραμένω αισιόδοξος ότι μπορεί να βγει αληθινή η πρόσφατη δήλωση του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Jaap de Hoop Scheffer. Μιλώντας στην Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο του 2007, εξέφρασε την επιθυμία του να δει την Σερβία, την Γεωργία και την Ουκρανία να κινούνται πιο κοντά στη Συμμαχία μέχρι τη Διάσκεψη Κορυφής του ΝΑΤΟ το 2009. «Ο Ουκρανικός λαός θα πρέπει να αποφασίσει για εαυτόν. Ωστόσο, ελπίζω ότι το 2009 θα δούμε μια ισχυρότερη συνεργασία με την Ουκρανία».

...κορυφή σελίδας...