Söyleşi
General Lance L. Smith, Müttefik Dönüşüm Yüksek Komutanı

Müttefik Dönüşüm Yüksek Komutanı General Lance L. Smith (© ACT)
NATO’nun Dönüşüm Yüksek Komutanı ve Amerikan Hava Kuvvetleri Generali Lance L. Smith, İttifak’ın ve ortaklarının askeri etkilerinin arttırılabilmesi amacıyla NATO’nun askeri yapılarının, kuvvetlerinin, yeteneklerinin ve doktrinlerinin modernleştirilmesi sürecine nezaret etmektedir. Kendisi ayrıca karargahı Norfolk’ta bulunan ve ABD’nin dönüşüm çalışmalarını NATO’nun çalışmaları ile bütünleştirmekle görevli olan ABD Müşterek Kuvvet Komutanlığı’nın (USJFC) da komutanı olarak görev yapmaktadır. General Smith kariyeri boyunca Asya’da çeşitli komutanlık görevlerinde bulunmuş ve ayrıca Oberammergau, Almanya’daki NATO Okulunun da komutanlığını yapmıştır.

NATO Dergisi: Dönüşümü nasıl tanımlarsınız?
Gen. Lance L. Smith: Dönüşüm değişik insanlar için değişik anlamlar taşıyor. Değişimi eskiyen bir kuvveti teknolojik açıdan çok ileri bir kuvvete dönüştürmek olarak görenler muhakkak vardır. Ben de sonunda bunun olacağını sanıyorum. Ama hemen yarın olmayacak; NATO’da ve kendi ülkelerimizde işler böyle yürümüyor. Kavramları ve standartları oluşturmak, İttifak’ın ne yapmak istediğine karar vermek, ve görevi belirlemek gerekiyor.

Teknoloji bunun küçük bir parçası; Almanya’nın kuzey ovalarında durağan, ordu orduya muharebe veya savaştan NATO’nun sınırlarının içinde veya dışında çalışabilen konuşlandırılabilir, idame ettirilebilir, esnek, çevik bir kuvvete geçiş, çok büyük bir dönüşümdür, ve sizin insanları nasıl eğiteceğinizi ve ihtiyacınız olan teçhizatı belirler. Lojistiği yönlendirir; yaptığınız her işi belirler.

İlginçtir ki dönüşüm ulusal ve uluslararası kuvvetin tüm diğer unsurlarını da etkiler, çünkü sonuçta operasyonları daha düşmanlıklar başlamadan başlatmak istersiniz. Ve bu da dönüşümdür: etkilemeye çalıştığınız durum ne olursa olsun bir etki yaratacak enformasyon, diplomatik, askeri ve ekonomik tüm araçları bir araya getirmektir.

ND: Operasyonlar Konusunda Etkiyi Temel Alan Yaklaşım (EBAO) da farklı kişilere farklı şeyler ifade ediyor.
Gen. Smith: Bazıları buna birlikte planlama ve eylem, veya geniş kapsamlı yaklaşım diyor. Etkiye dayanan düşüncelerde tanımlanması çok zor olan EBAO gibi daha birçok şey var. Bu etkiye dayanan bir süreç ve düşünülen şey, komutana “taktik açıdan yapmanı istediğimiz tam olarak bu” deyip sonra ona bunun nasıl yapılacağını anlatmak değil, “savaş alanında istediğimiz etki bu” deyip bunun nasıl yapılacağı konusundaki kararları komutana bırakmak.

Etkiye dayanan düşüncenin taktik düzeyi bu. Daha yüksek, geniş strateji düzeyine gelince işler daha karışık oluyor, ancak kavram hep aynı. Bir ülkede, bir bölgede, bir alanda belirli bir etki yapmak istiyorsunuz; zaman içinde bunun sadece askeri kuvvetlerle yapılamayacağını öğrendik. Ulusal gücün diğer unsurlarına da ihtiyaç var, ve siz böyle düşünmek zorundasınız. Özellikle silahlı kuvvetlerde biz her zaman bu şekilde düşünmedik, fakat diğer aktörlerin de hep bu şekilde düşündüklerini sanmıyorum.

ND: Dönüşümde öncelikleriniz neler?
Gen. Smith: 26 farklı ülke ile çalışırken en önemli şey, ne yaparsak yapalım birlikte yapabilmeyi sağlamak. Bu da kuvvetin birlikte çalışabilir nitelikte olması anlamına geliyor. Bu konu olağanüstü önem taşıyor, ve tüm ülkeler de bunu biliyorlar fakat bunu yapmak hala çok zor. Sadece bir araya gelip standartları oluşturmak bile az iş değil. Balkanlar’daki operasyonlardan hatırlayacaksınız; çok defa bir araya gelip güvenli sesli iletişim araçları vasıtasıyla konuşamadığımız durumlar olmuştu. Ancak Berlin Duvarı yıkılmadan önce bunu çok daha kolaylıkla yapabiliyorduk. Bu nedenle standartları ve birlikte çalışabilirliği garanti etmek önceliklerimin başında geliyor.

Diğer önceliğimiz de konuşlandırılabilme ve idame yetenekleri. Gitmeniz gereken yere gidemiyorsanız, ve orada kalamıyorsanız, bir arada çalışabiliyor olmak pek işe yaramaz.

Benim ilk üç önceliğim konuşlandırılabilirlik, birlikte çalışabilirlik, ve idame. Bu da dönüşümün önemli bir bölümü. Müttefik Harekat Komutanlığı ve SHAPE ile yaptığımız da birlikte çalışarak onların ihtiyaçlarını belirlemek, sonra da ihtiyaçlarını karşılayan kavramları geliştirmeye çalışmak. Böylece tüm ülkeler kuvvetlerini oluştururken ve dönüşümlerini sağlarken aynı şekilde çalışabilirler.

ND: NATO’nun komuta yapısı içinde Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın (MDK) rolü ve yeri nedir?
Gen. Smith: Halen rol ve misyonların tam olarak ne olduğunu ve bunları doğru tanımlayıp tanımlamadığımızı araştırma aşamasındayız. NATO, Askeri Komite’nin rehberliği altında komuta yapısını gözden geçiriyor.

Genel komuta yapısına bence gayet iyi uyum sağlamaktayız. Sorumluluklarımızı nasıl tanımladığımız ve yapmaya çalıştıklarımızı nasıl gerçekleştirdiğimiz konusu biraz daha ince ayar gerektiriyor, ve biz de bunu yapıyoruz.

Jim Jones (Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı) Mons’ta, ben de Norfolk’ta hem felsefi ve kavramsal açılardan hem de pratikte işi doğru yapmanın yolunun bu olduğu konusunda aynı fikirdeyiz. Tüm sorumluluklarımızın doğru sıralanıp sıralanmadığına bakmamızın zamanı geldi.

Örneğin, eğitimde Müttefik Dönüşüm Komutanlığının rolü nedir? General Jones ve adamlarının bir görevi gerektiği gibi yerine getirebilmeleri için gereken insanları eğitiyor muyuz? Müttefik Harekat Komutanlığı’nın eğitim sorumlulukları ile bizim eğitim sorumluluklarımız doğru olarak belirlenmiş mi? Gelecekte bunu inceleyeceğiz ve gereksiz işler yapıyor olmamak için onlarla birlikte çalışacağız.

ND: Yeniden yapılanmanın ikinci aşaması için ne gibi bir zaman çerçevesinden bahsediyoruz?
Gen. Smith: Çalışmalar sürüyor, ve Riga Zirvesinde bir ara rapor bekliyoruz. Raporun son hali gelecek yıl Şubat ayında Savunma Bakanları toplantısında tartışılacak.

ND: NATO veya MDK Amerika Birleşik Devletleri’nin dönüşüm çalışmaları ile ne şekilde etkileşiyor?
Gen. Smith: Hem ABD Müşterek Kuvvet Komutanlığı [USJFCOM] hem de Müttefik Dönüşüm Komutanlığı görevini yapan kişinin iki şapkalı olmasının sebeplerinden biri birçok ortak çalışma, vizyon ve sorumluluk bulunmasıdır. Aralarında çok yakın bir ilişki olması gayet mantıklıdır. NATO’nun rolünün nerede başlayıp JFCOM’un rolünün nerede durduğunu veya başladığını söylemek zordur, çünkü ülkelerin her birinin kendi deneyimleri, kendi kavram geliştirme kurumları vs. ile ortak hedeflere sahibiz.

İlginç olan bir diğer nokta da Müşterek Kuvvet Komutanlığı şapkamla benim Suffolk’taki deneme laboratuarlarında çoğu NATO üyesi olan 42 ülkenin temsilcileri ile ikili ilişkilerimin olması. İkili ilişkilerin yanı sıra bu ülkelerin Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nda temsilcileri de var. Böylece enformasyon alış verişinde bulunabildiğimiz, bizi ilgilendiren gelecek çatışmalarla baş etme yolları geliştirebileceğimiz çok önemli bir işbirliği ortamına sahibiz. Dolayısıyla bu oldukça doğal bir ilişki, ve sadece bir MDK/USJFCOM ilişkisi değil.

Bu ilişkinin bahse değer bir başka kısmı da ABD’nin bu alanların bazılarında İttifak’ın harcadığından ve diğer ülkelerin de harcayabileceğinden çok daha fazla para harcamakta olması. Bu paranın bir kısmını İttifak’a kaydırabiliyor olmamız büyük bir avantaj. Örnek olarak Geliştirilmiş İnfilak Aygıtları’na (IED) karşı sürdürülen mücadeleyi verebilirim. ABD bu yıl Geliştirilmiş İnfilak Aygıtları ile mücadeleye 3 milyar dolardan fazla bir miktar harcayacak ve biz de elimizden geldiği kadar veya NATO’nun istediği ölçüde bu bilgiyi ve bu yetenekleri transfer edeceğiz. Bu da diğer ülkelerin bu alanda yaptıkları çalışmalarla birlikte yürütülecek. Dolayısıyla bu işbirliğine dayanan bir çalışma, ve kesinlikle tek yönlü değil.

ND: Öyleyse bundan ABD de yararlanıyor, öyle mi?
Gen. Smith: ABD karşılıklı çıkarlarımız doğrultusunda her bir ülkenin yürüttüğü çalışmalardan büyük ölçüde yarar görüyor. Doğal olarak İttifak da yarar görüyor, çünkü NC3A [NATO Komuta, Kontrol ve Danışma Ajansı] ve İttifak içindeki diğer örgütler vasıtasıyla karşılıklı çıkar alanlarına yatırım yapıyor. Dolayısıyla iyi koordine edilirse ve doğru yapılırsa, hem İttifak’ın hem de bireysel olarak ülkelerin en iyi yaptıkları işleri ve en iyi çalışmalarını bir araya getirerek tek başınıza yapabileceğinizden çok daha iyi bir iş ortaya çıkarma imkanına sahip oluyorsunuz.

ND: NMK’nin geliştirilmesinde MDK’nın rolü nedir?
Gen. Smith: Biz NMK’ni daha ziyade yakın ve orta vadede inceliyoruz, ve Müttefik Harekat Komutanı’nın gerekleri doğrultusunda kuvvetin görevini yerine getirme yeteneği ile ilgili kavramların geliştirilmesinde yardımcı oluyoruz. Sonra Müttefik Harekat Komutanlığı yetenekler açısından her bir NMK rotasyonunun nelere sahip olması gerektiğini araştıracak. Bundan sonra da biz kavram ve doktrinlerin yerleşip yerleşmediğini, ve ülkelerin NMK konusunda masaya getirecekleri yeteneklerle ilgili olarak kendilerinden nelerin beklendiği ve bunu nasıl yapacakları konusunda bilinçli olmalarını garanti etmek için çalışacağız.

Aynı zamanda savunma planlama süreci (Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın ve NATO’nun amaçlarının düzeyinin bir parçası) vasıtasıyla İttifak’ın bu düzeydeki amaçları için gereken işleri yapabilmesi için ne tür bir kuvvete ihtiyacı olduğunu belirlemekte İttifak’a yardımcı oluyoruz. Tabi bunun bir parçası da NMK. Aynı zamanda Müttefik Harekat Komutanlığı ile birlikte [Operasyonlarla ilgili Müttefik Komutanlığı, SHAPE] bu kuvvetlerin bir araya geldikleri zaman birlikte çalışabilmelerini sağlamak için doğru standartları oluşturmaya yardımcı oluyoruz.

Ve liderler belirlendikten sonra da üst düzeyli liderlere ve unsur komutanlıklarına eğitim veriyoruz. Liderler genellikle Norveç’in Stavanger kentindeki Müşterek Savaş Merkezi ve Polonya’nın Bydgoszcz kentindeki Müşterek Kuvvet Eğitim Merkezi tarafından yönetilen çeşitli eğitim aşamalarından geçiyorlar.

Eğitim ve kavram geliştirme konusunda sorumluluklarımız var. NMK tam olarak ortaya çıktıktan ve uzun vadeli kuvvet oluşturma imkanına sahip olduktan sonra bir ülke örneğin, NATO’nun 10’uncu, 11’inci veya 12’inci rotasyonuna nasıl katılacağını bilecek. Böylece Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın belirli ülkelerle çalışmasına ve denemeler yapmasına olanak sağlanacak. Bu da NATO Mukabele Kuvvetinin bir dönüşüm aracı olabilmek için yapması gereken ikincil görevidir.

Biz NMK içinde bir destek rolüne sahibiz, fakat bu rol gerekirse NMK’nin harekete hazır olduğunu garanti etmek açısından son derece önemli bir rol.

ND: Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın rollerinden biri de öğrenilenleri değerlendirmek. Haziran ayında NMK’nin Cape Verde’deki ilk canlı tatbikatı olan Steadfast Jaguar tatbikatından ne gibi dersler alındı?
Gen. Smith: Bu tatbikattan alınan ilk ve en açık ders – ki bunların canlı bir tatbikatın yapaylıkları mı yoksa gerçek mi olduklarını belirlemek zorundayız – kuvvetlerin nerede bulunduğunun bildirilmesi ve doğru zamanda ortak bir harekat tablosuna sahip olabilme ile ilgili süreçler. Steadfast Jaguar’ da ortak harekat tablosu mevcuttu fakat bazı durumlarda enformasyon güncelliğini kaybetmişti. Bu nedenle geriye dönüp bunun süreçlerden mi, bant genişliğinden mi, yoksa diğer teknolojilerden mi kaynaklandığına bakacağız. Komuta ve kontrol sistemleri üzerinde daha çok inceleme ve çalışma yapılmasına gerek olduğuna karar verirsek, bunu yapacağız.

Bu tatbikatta entegre lojistik kavramları değerlendirildi. Ülkelerin ulusal lojistik sorumluluklara sahip oldukları alanlarda her şeyin birlikte yürütülebilmesi için – ki bu çok zor bir iş – lojistikçilerle çalışmaya devam edebileceğimizi düşünüyorum. Tüm 26 ülkenin veya Steadfast Jaguar’ a katılan ülkelerin kendi lojistik destekleri ve harekat alanında kendi lojistik depoları, vs. olsaydı ortaya nasıl bir durum çıkardı tahmin edebilirsiniz. Dolayısıyla öğrenilen en büyük ders entegre lojistik kavramlarının yürüdüğü ve bunları geliştirmeye devam etmemiz gerektiği. Ve bunu yapacağız.

ND: Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın eğitimdeki rolüne değindiniz. NATO Eğitim Misyonu – Irak (NTM-I) – ne durumda?
Gen. Smith: İyi durumda. Katılımcıların anlayış, kavrama ve deneyimleri önemli ölçüde arttı, ve bu nedenle bizim kurslarımızın düzeyini değiştirmemiz gerekti. Bu olumlu bir gelişme. En başta kurslar temel düzeydeydi. Giderek daha deneyimli kursiyerler geldikçe—ve tabii ki Irak’ta hayli deneyim elde ediyorlar—kurslarımızı onların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde değiştiriyoruz. Bu da iyi gidiyor. Bunlar hep olumlu; ve biz gelişmeye ve önümüze konulan ihtiyaçları karşılamaya çalışmaya devam edeceğiz.

Ar-Rustamiyah’daki NTM-I misyonuna yardımcı oluyoruz ve Müttefik Harekat Komutanlığına ve bu komutanlığın komuta rolüne destek oluyoruz. Kısa süre önce oradaydım ve çalışmalarından memnuniyet duydum. İnşa edilen tesisler uygun görünüyor, ve bence personel, okullar, gündemler ve müfredat doğru düzeyde.

Bence her şey olumlu yönde ilerliyor ve MDK nerede ihtiyaç olursa oraya destek sağlıyor. Ülke dışında eğitime gelince, bunu NATO ile birlikte koordine ediyoruz ve ulusal tesislerin yanı sıra kendi NATO tesislerimizi de kullanıyoruz. Iraklılara liderlerinin ihtiyaç duyduklarını bildirdiği kursları sağlıyoruz.

Aynı zamanda, NATO Eğitim ve Teçhizat Koordinasyon Grubu vasıtasıyla çeşitli NATO ülkeleri tarafından yapılan teçhizat bağışlarını koordine ediyoruz.

Bu konunun tamamen içindeyiz ve böyle olmaya devam edeceğiz. Hem konuların hem de Iraklıların bizden istediklerinin strateji, lojistik ve harekat düzeyi açısından giderek daha üst düzeye ulaşması da bunun olumlu yanı.
...yukarı...