NATO ana sayfa
NATO Dergisi Ana Sayfası
      Bu sayı:Yaz 2003 Önceki sayılar  |  Dil
NATO ana sayfa
 Içindekiler
 Önsöz
 Özetler
 Tartışma
 Söyleşi
 Yayınlar
 Özel
 Analiz
 İstatistikler
 Yazarlar
 Bağlantılar
 Bir Sonraki Sayı
NATO Dergisi Ana Sayfası Editör'le Yazışma / Abonelik Basılabilir

Bu makaleyi bir arkadaşıma gönder
Söyleşi
Amiral Forbes: SACLANT Vekili
 

(© NATO)


Amiral Ian Forbes Ekim 2002’den Haziran 2003’e kadar beri Atlantik Müttefik Yüksek Komutanı’na (SACLANT) vekalet etmiş, bundan önce de 10 ay süreyle SACLANT Yardımcısı olarak görev yapmıştır. Amiral Forbes SACLANT Vekili görevinde NATO’nun Kuzey Amerika’daki tek komutanlığı olan Atlantik Müttefik Yüksek Komutanlığı’nın Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’na (ACT) dönüşümü ile ilgili çalışmalara nezaret etmiştir. İngiltere Kraliyet Deniz Kuvvetlerindeki 38 yıllık kariyeri sırasında Amiral Forbes İzlanda açıklarında, Falkland adalarında, Basra Körfezi’nde ve Adriyatik Denizi’nde yapılan operasyonlara, 1995 ve 1999 yıllarında da Bosna ve Hersek’teki NATO hava kampanyalarına katılmıştır. Amiral Forbes ayrıca 1996 ve 1997 yıllarında Saraybosna’da Yüksek Temsilci Carl Bildt’in danışmanlığını yapmıştır.

 
NATO’nun komuta yapısındaki en büyük değişikliklerden biri Atlantik Müttefik Yüksek Komutanlığı’nın (SACLANT) yerine bir Stratejik Dönüşüm Komutanlığı oluşturulmasıdır. Bu değişikliğin önemi nedir ve bu yeni komutanlık nasıl yapılandırılacaktır?

İttifak’ın yeteneklerinin modernizasyonu ve bu yeteneklerin Amerika’daki askeri fikir ve gelişmelerle aynı paralelde tutulabilmesi için Amerika Birleşik Devletleri’ndekine benzer bir süreç gereklidir. Bu süreç sonucunda daha küçük, daha etkili bir komuta yapısı ortaya çıkacak ve karşımızdaki yeni güvenlik sorunlarına ve özellikle de bizim geleneksel operasyon sahamızın dışından kaynaklanan sorunlara ileriye dönük ve daha yaratıcı çözümler bulmamıza yardımcı olacaktır. NATO Mukabele Gücü (NRF/NMG) bu sürecin merkezini oluşturmaktadır. Gereken askeri yapıların oluşturulacağı platform budur. Müttefik Dönüşüm Komutanlığı (ACT) (SACLANT, ACT ismini alacaktır) olarak bizler NATO Mukabele Gücü’ne (NMG) destek vereceğiz ve NMG’nin tek başına veya bir koalisyon kapsamı içinde tam anlamıyla müşterek, entegre ve eşgüdümlü biçimde çalışabilmesi için Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı (SACEUR) General James Jones’un gelecekte ihtiyacı olacak olan yetenekleri sağlayacağız. ACT gelecekle ve değişimle ilgili sürekli araştırılmaların yapıldığı bir karargah olacak. Teknolojik değişimin sürati göz önüne alınırsa, bu değişimin ilerideki savaşlar açısından ne derece gerekli olduğu açıktır. Halen ABD’de buna benzer yapılar mevcuttur. Bizler de bu yapılardaki dönüşüm kavramlarını burada yerleştirmek ve tüm Müttefiklerin askeriyelerinde değişimin itici gücü olmak istiyoruz.

Bazı Avrupalılar SACLANT’ın kısa süre sonra ortadan kaldırılacağını öğrenince paniğe kapıldılar çünkü SACLANT Transatlantik bağın somut bir sembolü idi. Sizce bu konuda haklılar mı?

“Paniğe kapılmak” çok kuvvetli bir ifade. Amerikan topraklarındaki tek NATO karargahı ve Transatlantik bağın somut ifadesi olan SACLANT’ı kaybetmenin endişe uyandırması son derece doğal. Ancak SACLANT’ın yeni güvenlik ortamında İttifak’a yaptığı katkılar incelenirse, bu komutanlığın İttifak’ı geleneksel operasyon alanının dışına taşımaya yardımcı olmadıktan sonra ne yararı olduğu sorgulanacaktır. Dönüşüm stratejik bir karargahın temel nedenidir ve İttifak için çok kritik bir süreçtir. Bence gelecekte ACT, transatlantik güvenlik açısından büyük önem taşıyan Transatlantik bağın kuvvetlenmesinde son derece güçlü bir organ olacaktır. Avrupalıların paniğe kapılmaları için bir neden yok. ABD’nin dönüşüm ile ilgili fikirleri doğrultusunda çalışmak üzere ACT’in kurulması gerçek bir fırsat. ACT yapısı dolayısıyla SACLANT’ın geçen on yılda olduğundan çok daha etkili bir komutanlık olacaktır.

Askeri dönüşüm karmaşık bir kavram. Bundan siz ne anlıyorsunuz?

Dönüşüm herkes için farklı bir anlam taşıyor. Bence dönüşüm her şeyden önce cephede tam bir bütünlük, kara, deniz ve hava yeteneklerinin tümüyle birbirine entegre olması, ve birbiri ardına değil de aynı anda gerçekleştirilen olayları içeren operasyonlarla savaşın hızla kazanılmasının mümkün kılınması demek. Irak’ta bu uygulama açıkça sergilendi. Ve bizler de böylece son yıllarda Amerika’nın askeri düşüncesinin vizyon, hedefi bulma, ve öldürücü olma açısından (birbirleriyle bağlantılı olarak) hangi noktaya geldiğini gördük. Irak’taki kampanyanın hızlı temposunu bu yaklaşım sağladı, ve operasyonların gelecekte nasıl yürütüleceğini belirledi. Dönüşüm aynı zamanda eğitim, öğretim, ve edinim programları da dahil tüm birleşik ve müşterek operasyonların altında yatan her şey demek. Geleceğin entelektüel, kültürel ve pratik açıdan planlanarak yönetilmesi demek. Bizim savaş alanında daha hızlı ve daha etkili çalışabilmemizi sağlamak için tasarlanmış bir süreç. Dönüşüm, Irak’ta gördüklerimizin hepsi. Ve NMG’nin üstlenmesi gereken her şey.

NATO’nun Dönüşüm ve Operasyonel Komutanlıkları pratikte nasıl birlikte nasıl çalışacaklar?

Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nın (ACT) oluşturulmasının altında operasyonel komutanlıklar olan SACEUR ve SHAPE için bir destek komutanlığı oluşturulması mantığı yatıyor. Bir tehdit ortaya çıktığı zaman SACEUR ile birlikte, NATO’nun NMG formatında, hemen konuşlandırılabilecek, idame ettirilebilir ve NATO’nun geleneksel operasyon sahası dışındaki misyonları üstlenebilecek vasıfta bir kuvvet havuzuna sahip olduğunu garanti etmekle yükümlü olacağız. Geçtiğimiz 10-12 aydır bunun üzerinde çalışıyoruz. SHAPE ile aramızdaki etkileşim olumlu bir deneyim oldu ve kimin neyi ve nasıl yapacağı konusu üzerinde anlaşmamızı sağladı. SHAPE’e yeni fikirler ve yeni teknolojilerin yanı sıra komuta unsurları eğitimi de getirebileceğiz; bunlar NMG’nin etkili ve akıllıca çalışabilmesi için şart olan unsurlar.

Amerika Birleşik Devletleri ve NATO Müttefiklerinin savunma harcamaları arasındaki farkı göz önüne alırsak, yetenekler arasındaki farkın kapatılması mümkün müdür? Ve eğer bu mümkünse, yeni Dönüşüm Komutanlığı bunu nasıl başaracak?

Bu 64,000 dolarlık bir soru. Birçok kişi yetenekler arasındaki fark denince sadece teçhizat açısından bir fark düşünüyor. Bu hiç şüphesiz açığın önemli bir parçası. Ancak yetenek kavramı eğitim, öğretim, doktrin, ve yenilikçi ve hayal gücüne dayalı düşünme gibi diğer konuları da içeriyor. Örneğin Irak savaşı sırasında Katar Komuta Merkezi’nde bulunan en eski teknoloji altı aylıktı; bu da bugün bu tür operasyonlarda ne tür değişiklikler beklendiğinin açık bir göstergesidir. Burada esas nokta birlikte düşünebilme sürecidir. Birlikte eğitim görmek, ve sonuçta birlikte çarpışabilmek için aynı paralelde düşünebilmek zorundayız. ACT’in öncelikli olarak üzerinde duracağı konulardan biri de bu olacaktır. Bunu başarabilmek için de Haziran’dan Aralık ayına kadar olan dönemde savaş oyunları ve eğitimi içeren yeni bir doktrin sürecini hayata geçireceğiz. Edinim konusunda ise NMG için hayati önem taşıyacak olan yeni teknolojileri ve fikirleri hayata geçirebilmek için yetenek paketlerini hızla Prag Yetenek Taahhütleri paraleline getirmeye çalışacağız.

NATO’nun Atlantik Müttefik Yüksek Komutanı ve ABD Birleşik Kuvvetleri Başkomutanı genellikle aynı kişi olmuştur. Gelecekte Müttefik Dönüşüm Komutanlığı ile ABD’nin Birleşik Kuvvetler Komutanlığı arasında nasıl bir etkileşim olacak?

Müttefik Dönüşün Komutanlığı’nın (ACT) temel unsurlarından biri aynı zamanda ABD’nin değişim aracı da olan ABD Birleşik Kuvvetler Komutanlığı ile olan ilişkileri olacaktır. Aramızda uzun bir geçmişe dayanan, yakın, ve giderek yoğunlaşan bir ilişki var; Haziran ayında komuta değişikliğinden sonra ABD Birleşik Kuvvetler Komutanı ile kişisel bağlarımızı yeniden oluşturacağız. NATO Mukabele Gücü (NMG) Atlantik’in her iki yakasında da ileriye taşınırken, bu iki komutanlığın birlikte çalışabilme yeteneğini destekleyecek yeni fikirler üretip yeni çalışma yöntemleri belirlemelerini sağlaması açısından bu bağ çok önemli olacak.

Irak savaşı bugüne kadar ki askeri kampanyaların en gösterişlilerinden biri oldu. Bu kampanyanın NATO ve Müttefik Dönüşüm Komutanlığı açısından kısa vadedeki anlamı nedir?

Gerek Amerika Birleşik Devletleri gerekse Birleşik Krallık kampanyanın analizini yaparak bundan mümkün olduğunca bilgi edinmeye çalışmaktalar. Henüz tam sonuçlar alınamamışsa da, ilk araştırmalar NATO’nun Prag Yetenek Taahhütlerini, yani stratejik hava ulaştırma ve ikmal, tanker desteği, hassas güdümlü silahlar, yer gözetleme, ve kimyasal ve biyolojik savunma gibi alanlara yatırım yapmanın önemini doğrular gibi görünmekte. Bir başka deyişle, Prag zirvesinde özellikle üzerinde durulması gereken alanlar konusunda yapılan belirlemelerin kesinlikle doğru olduğu görüldü. Elde edilebilen sonuçlardan bir diğeri de kapatılması gereken entelektüel fark ile ilgili. Irak tüm alanlarda yenilikçi yaklaşımlar, daha hızlı eylem, ve entegre savaş alanında süratle hedef belirlemenin yanı sıra, çok büyük çapta stratejik ulaşım ve hareket yeteneği gerektirdi. Bu unsurların hepsi gelecekte NMG için önemli olacak. Müttefik Dönüşüm Komutanlığı’nı (ACT) ABD Birleşik Kuvvet Komutanlığı ile birlikte düşünmek İttifak açısından son derece yararlı olacak. İlk yeteneği Haziran ayında hayata geçireceğiz ve gelecekteki NMG komutanlarının Irak savaşından alınan dersleri savaş oyunları ve seminerler vasıtasıyla hızla bizlere ulaştırmaları için gereken adımları derhal atacağız.

Prag Zirvesi’nde yedi Orta ve Doğu Avrupa ülkesi NATO ile katılım görüşmelerine başlamaya davet edildi. Dönüşüm Komutanlığı bu ülkelerin askeri kuvvetlerinde yapacakları reformlara nasıl yardımcı olacak?

Doğal olarak bu konuda SHAPE ve SACEUR öncülük edecekler. Ancak dönüşümle ilgili fikirlerin bu ülkelerdeki reform süreçlerine bir an evvel yansımasını sağlamak için biz de destek vereceğiz. Bu görev komuta-kontrol, muhabere ve bilgisayar (C4), ve istihbarat, keşif, gözetleme (ISR) gibi konuların yanı sıra alan dışı operasyonlara açık bir yaklaşım ve kuvvetlerin daha iyi entegre edilmelerini de içeriyor. Bu ülkelerin çok kısa bir zaman içinde dönüşüm sürecinin bir parçası olmalarına etkin biçimde yardımcı olacağız-bu da birlikte çalışılabilirlik açısından son derece önemli.

NATO terörle mücadeleye en iyi ne şekilde katkıda bulunabilir?

On iki aydır İttifak toplu olarak bu konu üzerinde çalışıyor, ancak doğal olarak bu İttifak Dönüşüm Komutanlığı’nı (ACT) aşan bir konu. Alan dışı operasyon konusunda anlaşmaya varılması ve NATO’nun Afganistan’da önemli bir rol üstlenmesi, İttifak’ın geleneksel alanı dışında terörizmle mücadele etme konusundaki taahhüdünün önemli bir simgesi. Ayrıca enformasyon alış verişini, ve operasyondan sonra ortaya çıkan durumun iyi yönetilebilmesi için gerekli olacak yetenekleri güçlendirmek gibi diğer boyutlar üzerinde de çalışıyoruz. İttifak’ın benimsediği yeni karşı-terör kavramı bunların hepsini bir araya getirmekte. Temel ilkeleri caydırma, ilişkiyi koparma, savunma ve koruma olan bu kavram Prag Zirvesi’nde tanıtıldı ve o zamandan beri çalışmalar sürüyor. Bunun en iyi ifadesi de NMG ve bu gücün nerede ve nasıl konuşlandırıldığı olacak.

SACLANT Vekili olarak görev yaptığınız süre İttifak tarihindeki en olaylı ve sarsıntılı dönemlerden birisiydi. Bu deneyim size neler kazandırdı, ve NATO’nun geleceği açısından ne anlam taşıyor?

Bugünkü stratejik ortam 11 Eylül öncesinden çok farklı. Bu son derece açık, fakat tekrarlamaya değer bir gerçek. Bu farklılık Amerika Birleşik Devletleri’nde siyasi mekanizmanın her alanında, özellikle askeri konular ve yurt savunmasında açıkça görülüyor. Yeni güvenlik tehditleri ile başa çıkmayı amaçlayan dinamik bir dönüşüm süreci içindeyiz ve ABD bu yaklaşımda, özellikle de askeri yetenekler alanında son derece ilerleme kaydetmiş durumda. Irak bize bunu gösterdi. Ancak Prag’da NATO liderlerinin hepsi benzer bir değişime ihtiyaçları olduğunu gördüler; NATO’nun geleneksel alanının dışına çıkılması ve yeteneklerin modernleştirilmesi konusunda alınan karar İttifak’ın geleceği açısından hayati önem taşıyor. Prag yeni görev yönergelerini belirledi: Prag Yetenek Taahhütleri, NATO Mukabele Gücü (NMG); Komuta Yapısı’nda reform. ACT yeni komuta yapısının önemli bir parçası ve Haziran ayında çalışmaya başlayacak. Bunun başarılması başlı başına bir dönüşüm süreci gerektirdi ancak bu konuda çalışmaya hazırız ve İttifak’ın bu dönüşüm zihniyetini kazanmasında önemli bir rol oynayacağımıza inanıyorum. Bu da NMG yeteneğini ve inanılırlığını destekleyerek bize 21. yüzyılın tehdit ve sorunlarıyla daha kolay başa çıkabilecek bir İttifak yaratacak.

 Bu söyleşi Amiral Forbes SACLANT vekili olarak görev yaptığı sırada NATO Dergisi editörü Christopher Bennett tarafından yapılmıştır.

...yukarı...