NATO REVIEW 2010
Numer 1: Bezpieczeństwo obszarów morskich: wrzuceni na głęboką wodę
Bieżący numer:
Proliferacja nuklearna – wyrośnie, jak grzyby po deszczu?
W następnym numerze Spojrzenie z Ameryki
 Materiały filmowe
 RSS
 Prenumeruj
Wszystkie materiały archiwalne - Harmonogram
JĘZYK
Polskie tłumaczenie - ok. 2 tygodnie po wersji angielskiej online
© - O
  
 Prenumeruj
Proliferacja nuklearna – wyrośnie, jak grzyby po deszczu?
Broń nuklearna towarzyszy nam od pokoleń. Jednak, gdy prezydent Obama przedstawia swoją wizję świata wolnego od niej, „Przegląd NATO” analizuje, jak to miałoby wyglądać, jakie są potencjalne głębokie pułapki i gdzie umiejscowione są obecnie największe zagrożenia. W tym numerze bardzo wielu międzynarodowych ekspertów dorzuca swoje cenne opinie w kwestii, czy kiedykolwiek świat doczeka się na spełnienie globalnej opcji zerowej w odniesieniu do broni nuklearnej.
Jednym ze zobowiązań podjętych przez prezydenta Obamę jest czynić postępy na rzecz osiągnięcia świata wolnego od broni nuklearnej. „Przegląd NATO” przygląda się znaczeniu tej kwestii, przeszkodom, z jakimi mierzy się Obama oraz szansom na osiągnięcie tego sukcesu.
Czy 2010 rok okaże się decydujący w kwestii osiągnięcia przez nas świata wolnego od broni nuklearnej? Czy wobec tak wielu kluczowych zagadnień, od START-u po Iran, które mają być przedmiotem działań, 2010 rok okaże się kluczowy dla rozbrojenia nuklearnego?
Iran jest postrzegany, jako kluczowy test determinacji wspólnoty międzynarodowej. Jeżeli uzna się, że on może posiadać broń jądrową, komu można będzie jej odmówić? Jakie więc będą poczynania w tej ostatniej kluczowej fazie, zarówno ze strony Iranu, jak i tych, którzy będą chcieli go powstrzymać?
Czy ideały układu NPT zostaną wreszcie zrealizowane? A może będzie stawać się on coraz mniej aktualny w zmieniającym się świecie? Jak może poradzić on sobie z łamiącymi przepisy, z podmiotami, które nie są państwami oraz z egzekwowaniem prawa? „Przegląd NATO” przygląda się, jak niezwykle ważny układ wkracza w nowe czasy.
Czy największym zagrożeniem nuklearnym jest w rzeczywistości nie broń nuklearna, ale brudna bomba terrorystów – wybuch materiałów nuklearnych? Wielu tak właśnie uważa. W tym materiale przedstawiamy zagrożenia oraz mówimy o tym, jak dotknęłyby nas konsekwencje takiego wydarzenia.
Zaufanie wobec państw i organizacji, że nie będą one łamać światowych zasad dotyczących broni nuklearnej koniecznie wymaga istnienia międzynarodowej organizacji nadzorującej w roli cerbera. Takim cerberem jest Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej. Jednak, czy dysponuje ona środkami finansowymi i swobodą niezbędnymi do wypełniania tej roli?
Jaką rolę odgrywają kwestie nuklearne w NATO? Jak Sojusz postrzega zmiany, jakie zaszły w nuklearnym krajobrazie politycznym w tym roku i jak odzwierciedli się to w nowej koncepcji strategicznej?

1 lipca 1968 r. był dla większości ludzi datą niewyróżniającą się od innych. Było kilka tygodni po zabójstwie Boba Kennedy’ego, kilka tygodni przed tym, jak Organizacja Wyzwolenia Palestyny porwała pierwszy samolot El Alu. W Azji Południowowschodniej z hukiem przetaczał się konflikt wietnamski, a w sierpniu zimnowojenne rozbieżności miały dramatycznie dać znać o sobie w Czechosłowacji.

Wszystkie te wydarzenia zgarnęły główne tytuły w mediach i rozdziały w podręcznikach historii. Jednak znacznie mniej miejsca wtedy i potem poświęcono traktatowi, który podpisano 1 lipca 1968 r., który może jednak, jak się okazało, miał większy wpływ niż wszystkie te pozostałe wydarzenia i wiele następnych. W tym dniu świat uruchomił mechanizm, który mógłby wyzwolić świat od broni nuklearnej, ustanawiając Układ o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej (NPT).

Obecnie układ NPT ma najwięcej sygnatariuszy na całym świecie spośród innych traktatów. W dużej mierze zapobiegł on wejściu w posiadanie tej broni przez prawie wszystkie państwa nienuklearne. Stworzył także nacisk na państwa nuklearne, aby zaczynały one zmierzać w kierunku wyeliminowania tego uzbrojenia.

W tym roku układ ma większe znaczenie niż kiedykolwiek, ponieważ wśród spraw międzynarodowych znacznie podniosła się ranga takich kwestii, jak irański program nuklearny, objęcie kontrolą materiałów nuklearnych, które „wyciekły” oraz nowe redukcje arsenałów nuklearnych.

Więc, gdy układ NPT obchodzi swoje 40. urodziny (wszedł w życie w marcu 1970), „Przegląd NATO” pyta ekspertów, jak układ może dostosować się do zmian w spektrum podmiotów starających się o pozyskanie broni nuklearnej (np. organizacji terrorystycznych), czy jego zasady są naprawdę możliwe do egzekwowania oraz, czy 2010 r. będzie miał kluczowe znaczenie w odniesieniu do zagadnień nuklearnych.

Paul King, Redaktor