Sem yfirmaður herafla NATO í Evrópu, er James L. Jones hershöfðingi í landgönguliði Bandaríkjanna ábyrgur fyrir starfi aðgerðastjórnar bandalagsins, sem stýrt er frá höfuðstöðvum Evrópuherstjórnar NATO í Mons í Belgíu. Jones hershöfðingi lýkur góðum ferli sínum með hugleiðingum um fjögur ár sín sem yfirmaður herafla NATO í Evrópu, en á ferli sínum tók Jones meðal annars þátt í bardögum í Víetnam, og gegndi stöðu yfirmanns landgönguliðs Bandaríkjanna.

James L. Jones hershöfðingi: Ráðstefnan er haldin við vatnaskil í sögu bandalagsins. NATO er enn að endurskilgreina sjálft sig, frá því að vera kyrrstætt kaldastríðsbandalag, með gríðarlegan herafla, sem beint var gegn hugsanlegum óvini. Bandalagið var einsleitt og kyrrstætt og staðsett við greinilegar markalínur milli austurs og vesturs, en nú hefur bandalagið hernaðargetu, sem er mun liprari, meiri hreyfanleika og leiðangursgetu. Við höfum nú yfir 38.000 manns staðsetta í þremur heimsálfum í margvíslegum aðgerðum. Bandalagið þarf enn að endurskilgreina sjálft sig, hver við erum, hvað við gerum, hver gildi okkar eru, hvers vegna almenningur - beggja megin Atlantshafsins - ætti að styðja okkur, og hvers vegna við skiptum máli fyrir sameiginlegt öryggi okkar.

Ef þú skoðar þær margvíslegu aðgerðir, sem NATO tekur þátt í um þessar mundir, geturðu greint aukna meðvitund innan bandalagsins og meðal almennings, um að bandalagið sé að breytast til að fást við hluti sem eru mikilvægir fyrir sameiginlegt öryggi okkar. Það mun þróast áfram og vaxa sem ein mikilvægasta stofnun heimsins. Það mun bæta við nýjum aðildarríkjum og áfram taka þátt í aðgerðum langt handan landamæra aðildarríkjanna.

James L. hershöfðingi: Þó að Afganistan sé vissulega mikilvægasta aðgerð NATO, er bandalagið að sinna mikilvægum aðgerðum á mörgum stöðum. Friðargæslusveitirnar í Kósovó gegna mjög mikilvægu hlutverki og þar eru fjölmargir hermenn NATO staðsettir til að veita öryggi og stöðugleika. Aðgerðin „Active Endeavour“ [í Miðjarðarhafinu] færir ríki í NATO og utan NATO saman með áhugaverðum hætti, ríki eins og Rússland, Úkraínu, og sum ríki í Miðjarðarhafssamráðinu – Alsír, Marokkó – og önnur ríki í Norður-Afríku í fyrsta skipti til að vinna að sameiginlegum öryggismálum. Framtíðin er mjög björt hvað slík tengsl varðar.

James L. hershöfðingi: Það þýðir í raun að 37 sjálfstæð ríki hafa sameiginlega tekið að sér ábyrgð á öryggi, stöðugleika og uppbyggingu í Afganistan. Þetta er merkilegur tími fyrir bandalagið vegna þess að bandarísk stjórnvöld hafa nýlega ákveðið að færa 12.000 hermenn undir yfirstjórn NATO. Með þeirri ákvörðun jókst einbeitni, eining í herstjórn og starfi, og áhersla hinna 37 sjálfstæðu ríkja varð meiri, sem starfa sameiginlega að því að vel gangi í Afganistan.

James L. hershöfðingi: Við ættum aldrei að missa sjónar á þeirri staðreynd að NATO er í Afganistan til að tryggja frið og stöðugleika, meðan á uppbyggingu stendur. Hersveitir NATO eru að gera einmitt þetta um mestanvert Afganistan.

Um þessar mundir stöndum við frammi fyrir öðruvísi áskorun í suðurhluta landsins, en ég er viss um að við munum vinna bug á andstæðingum okkar þar og taka til höndunum við uppbyggingu á því svæði. Mikilsvert er að nefna að í Suður-Afganistan hafa eiginlega engar hersveitir verið staðsettar til lengri tíma. Þar eru andlegir og eiginlegir heimahagar Talíbana, ef hægt er að tala um slíkt fyrirbæri. Þar eru heimahagar valmúaræktunar. Þar eru glæpaflokkar, spilltir embættismenn og eiginlega engin uppbygging, áður en NATO tók til starfa á svæðinu í júlí.

Þetta er fjarlægur hluti Afganistan, en við teljum aðgerðir okkar þar ekki vera vonlausar. Ég held að alþjóðasamfélagið þurfi að einblína betur á lykilþætti enduruppbyggingarinnar. Umbóta er þörf innan lögreglunnar, þeirra á meðal viðunandi launagreiðslur, og víðtækar endurbætur á dómskerfinu, svo að saksóknarar geti í raun farið með mál fyrir dómstóla. Dómstólar þurfa að losna við spillta embættismenn svo að þeir geti byrjað að koma því fólki bak við lás og slá, sem til saka hefur unnið. Ég held líka að fjölmiðlar þurfi að fjalla meira um málefni, er snerta þróun, og velgengni, eða skort á velgengni, í þeim málum.

Ég held að við þurfum mjög á því að halda að baráttan gegn fíkniefnum skili meiri árangri. Fíkniefnastaðan í Afganistan hefur áhrif á alla þætti afgansks þjóðlífs, þeirra á meðal öryggismál. Ég er sannfærður um að orka Talíbana og annarra glæpahópa um þessar mundir stafar af tekjum þeirra af fíkniefnum, sem fjármagna nú aðgerðir þeirra. Fyrir tveimur eða þremur árum var staðan önnur og þetta olli okkur ekki miklum vandræðum. Uppskeran var ekki mikil og samskipti milli ofbeldishópa ekki jafn vel skilgreind. Nú hefur þetta breyst og ef ekki er tekið á þessu mun þetta valda Afganistan langvarandi vandræðum, í ljósi þeirra væntinga sem landið hefur um framtíðina.

James L. hershöfðingi: Já. Afganir eru tilbúnir að njóta ávaxta lýðræðisins. Þeir hafa sýnt hugrekki sitt í þing- og forsetakosningum. Ég trúi að koma verði böndum á fíkniefnaiðnaðinn, og ríkisstjórn Karzai verður að vera sýnileg í þeirri baráttu. Það þýðir að koma verður fólki í fangelsi, framkvæma handtökur, hafa opið samfélag þar sem greinilegt er að dómskerfið sé starfhæft. Þetta eru hlutir sem ég trúi að ríkisstjórn Afganistan geti og þurfi að bera ábyrgð á, meðan hin ríkin 37, sem þátt taka, gera allt sem í þeirra valdi stendur til að sýna almenningi í Afganistan að betri tímar séu framundan.

James L. hershöfðingi: Fyrstu aðgerðir viðbragðssveitarinnar hafa gengið vel og sveitin hefur náð upphafsbardagastyrk sínum. Við stóðum fyrir vel heppnaðri æfingu með raunverulegum skotfærum á Grænhöfðaeyjum nýlega. Við höfum líka komið á laggirnar herstjórnarkerfinu og allt gekk vel. Erfiðleikarnir eru í liðssöfnun fyrir viðbragðssveitina og það er vegna þess að ég held að við höfum ekki enn gert nauðsynlegar breytingar á fjármögnun viðbragðssveitanna. Liðssöfnun fyrir viðbragðssveit 7 er enn töluvert áfátt, og hvorki viðbragðssveit 8 eða 9 hafa úr nægilegu framlagi að moða.

Hér skiptir þjóðarviljinn öllu. Ef þjóðir gera það sem þær segjast ætla að gera, þá verða þær einnig að hafa nægan vilja til leggja til það framlag sem nauðsynlegt er. Ekki er sífellt hægt að biðja bandalagið að gera meira án þess að þjóðir sjálfar leggi meira af mörkum.

James L. hershöfðingi: Samskiptin við yfirherstjórnirnar eru með ágætum. Við höfum sameiginlega barist fyrir hugmyndum eins og upplýsingaúrvinnslustöðinni, viðbragðssveit NATO, sérsveit NATO, og fjölþjóðlegri flutningastjórnun. Þetta eru allt hugmyndir sem lifa góðu lífi og eru til úrvinnslu hjá aðgerðastjórn bandalagsins og yfirstjórn umbreytingarmála bandalagsins.

James L. hershöfðingi: Öllu sem varðar samskipti við iðnaðinn fylgir ævinlega óhóflegar tafir. Landeftirlitið er gott dæmi, en ég held að við séum á leið að ná árangri við að stoppa í skammtímagötin hvað loftflutninga varðar.

James L. hershöfðingi: Þetta er mjög pólitísk spurning. Svarið er líklega „já“, en við verðum bara að bíða og sjá hver hinn pólitíski vilji er; hvað ESB vill gera og hvað NATO vill gera. Það sem við þurfum að gera er að leyfa málum að þróast, halda verkefni okkar áfram, sinna því, og byrja síðan viðræður að nýju að nokkrum tíma liðnum.

James L. hershöfðingi: Það hefur verið mikill heiður að geta komið aftur til Evrópu, þar sem ég óx úr grasi sem ungur maður. Ég kynntist NATO sem táningur og hef ævinlega stutt það sem NATO þýddi þá fyrir hinn frjálsa heim. Eftir umbreytingarnar hefur NATO burði til að gera hið sama fyrir framtíð margra ríkja til viðbótar, sem er mjög spennandi. Fyrir mig hefur þetta verið stórkostlegt ævintýri og mikill heiður. Ég hverf af vettvangi fullur vonar og með mínar bestu óskir fyrir þessa mikilvægu stofnun.

Ég get ekki bent á neitt eitt sem stendur upp úr í huga mér. Ég held að þetta hafi allt verið mikilvægt. Það sem hefur uppörvað mig mest er „menningarleg“ umbreyting bandalagsins. Ég held að við höfum bara gárað yfirborðið að því leyti og ég held að enn sé hægt að þróa vitsmunalega möguleika og burði hvað varðar þá leið sem NATO getur farið í framtíðinni. Það hefur verið mjög áhugavert að fylgjast með umræðunni fara fram og til baka eftir því hvor afstaðan hefur haft yfirhöndina. Viljum við NATO, sem grípur til aðgerða þegar á bandalagið er ráðist, eða getur NATO lagt meira af mörkum að fyrra bragði? Ég held að NATO geti lagt umtalsvert til sameiginlegs öryggis aðildarríkjanna og komið í veg fyrir átök í framtíðinni með því að koma vanmegnugum lýðræðisríkjum í sumum vanþróuðum hlutum heimsins til aðstoðar við að efla lýðræði. Aðgerðir að fyrra bragði eru ævinlega ódýrari en viðbragðsaðgerðir. Við þurfum bara að horfa til Balkanskagans og líklega til framtíðar Afganistan til að sjá réttmæti þeirrar fullyrðingar.

NATO á að vera liprara bandalag sem vinnur líka í nánu samráði við ríki utan bandalagsins. Ég er mjög stoltur af Miðjarðarhafssamráðinu og þeirri vináttu sem við höfum stofnað til í Norður-Afríku. Þau tengsl þróast ekki endilega í átt að NATO-aðild, en þau leiða til samræðna um sameiginlegar öryggisáskoranir. Samstarf á öðrum stöðum í heiminum við ríki eins og Ástralíu og Suður-Kóreu, Japan og önnur ríki, er spennandi viðfangsefni, sem gæti orðið að veruleika í framtíðinni.

Ég hlakka til þess að horfa á NATO halda áfram að ná fullum burðum sínum á 21. öldinni og hjálpa til við að koma orðum að þörfinni á að það haldi áfram á sömu braut, þó með meiri innri umbreytingu svo að unnt sé að gera úr því allt það sem bandalagið hefur mikla burði til.